Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο, Ιωάννινα 30 Νοε – 2 Δεκ 2017


Κείμενα Διαλόγου για τη διαμόρφωση θέσεων της ΚΕΔΕ στο Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο

 

Ιωάννινα 2017

30 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ – 2 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2017

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

 

ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ

ΘΕΣΜΙΚΑ

Η ΠΟΛΥΕΠΙΠΕΔΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

Η ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΕΠΙΠΕΔΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

ΟΙ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΤΗΣ Τ.Α.

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΘΕΣΗ ΑΙΡΕΤΩΝ

ΕΠΟΠΤΕΙΑ – ΕΛΕΓΧΟΣ – ΕΛΕΓΚΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ

ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΜΙΚΡΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΚΑΙ  ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΙ ΔΗΜΟΙ

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 4412/2016

ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΟΛΕΩΝ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ Τ.Α.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ – ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ

ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ Τ.Α.

ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΦΟΡΟΥ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ (ΦΑΠ) ΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ

ΤΟΠΙΚΟ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΤΑΜΕΙΟ

Ο ΧΩΡΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ – ΥΓΕΙΑ – ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ

ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

Η πρωτοφανής χρηματοπιστωτική κρίση και η πολυετής ύφεση που βιώνει η χώρα μας προκάλεσαν τεράστια προβλήματα στον παραγωγικό και κοινωνικό ιστό και ανέδειξαν όλες τις παθογένειες του πολιτικού μας συστήματος.

Αποδείχθηκε στην πράξη ότι το Κεντρικό Κράτος, το πλέον συγκεντρωτικό κράτος της Ευρώπης, δεν είναι ικανό να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που το ίδιο δημιούργησε, με αποτέλεσμα να οδηγηθεί στην ανεργία, τη μετανάστευση και τη φτωχοποίηση ένα μεγάλο μέρος των Ελλήνων.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση, που υπέστη τεράστιες μειώσεις στους πόρους της και στο προσωπικό της, μεγαλύτερες από τον οποιονδήποτε άλλο φορέα της Γενικής Κυβέρνησης, έδωσε και δίνει μάχες επιβίωσης, ανθρωπιάς, αλληλεγγύης και στήριξης, με κάθε τρόπο, της κοινωνικής συνοχής.

Κι’ όλα αυτά ανάμεσα στις συμπληγάδες της ύφεσης από τη μια και τις «φιλότιμες» προσπάθειες του Κεντρικού Κράτους από την άλλη, να απαξιώσει την Τοπική Αυτοδιοίκηση, μεταθέτοντας σ’ αυτήν τις ευθύνες του, αφαιρώντας πόρους θεσμοθετημένους, προσθέτοντας ανυπέρβλητη γραφειοκρατία και καταπατώντας στοιχειώδη δικαιώματα και υποχρεώσεις της καταστατικής θέσης των αιρετών της.

Τίθεται επιτακτικά το ζήτημα αλλαγής της οργάνωσης και λειτουργίας του Κράτους και των θεσμών του.

Στο πλαίσιο αυτής της αλλαγής, είναι αναγκαίο να καταστεί η Τοπική Αυτοδιοίκηση βασικός πυλώνας της νέας παραγωγικής και αναπτυξιακής πορείας της Χώρας και γνήσιος θεσμικός εκφραστής ενός νέου Κράτους ανάπτυξης, κοινωνικής αλληλεγγύης και συνοχής.

Σε όλη την Ευρώπη ο ρόλος των Δήμων στην ανάπτυξη είναι θεμελιώδης. Αποκέντρωση και επιχειρηματικότητα αποτελούν την αιχμή του δόρατος για την ευημερία των ευρωπαϊκών κοινωνιών στην τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα.

Για να επιτευχθεί η αλλαγή αυτή στη χώρα μας, η ΚΕΔΕ θεωρεί αναγκαία τη διεύρυνση της Αποκέντρωσης σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της εγγύτητας στους πολίτες, με τελικό στόχο την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των πολιτικών που σχεδιάζονται και υλοποιούνται.

Είναι μονόδρομος η ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με τέτοιο τρόπο ώστε να καταστεί ο Δήμος:

  • Ο φορέας ενός νέου τοπικού αναπτυξιακού προγραμματισμού, που θα προωθεί τη βιώσιμη ανάπτυξη σε τοπικό και εθνικό επίπεδο
  • Καθώς και ο φορέας παροχής υπηρεσιών στους πολίτες, με έμφαση στις κοινωνικές υπηρεσίες και στόχο τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής.

Για να επιτευχθούν τα παραπάνω, είναι απαραίτητο να ανατραπεί η σημερινή οργάνωση και λειτουργία του πελατειακού και αναποτελεσματικού Κράτους και να δώσει τη θέση της σε μια νέα πολυεπίπεδη διακυβέρνηση με εξέχοντα το ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αξιοποιώντας την ευκαιρία της Συνταγματικής Αναθεώρησης.

  1. ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ

Το τελευταίο διάστημα γίνεται ολοένα και εμφανέστερο ότι το πολιτικό μας σύστημα αντιμετωπίζει την Τοπική Αυτοδιοίκηση με μία μίζερη και στενόμυαλη λογική. Διολισθαίνει όλο και περισσότερο σε λύσεις που όχι μόνο αποτελούν οπισθοδρόμηση σε σχέση με τα Ευρωπαϊκά δεδομένα, αλλά και με τα ως τώρα κεκτημένα και οδηγεί σε συνεχείς παραβιάσεις των συνταγματικών αρχών, που οριοθετούν την έννοια και το ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Υπό αυτήν την έννοια οδηγούμαστε σε ένα «συνταγματικό μιθριδατισμό». Δηλαδή, σε ένα σταδιακό εθισμό στις παραβιάσεις του Συντάγματος οι οποίες υπονομεύουν, διαρκώς και συχνά απροκάλυπτα, τις βασικές συνταγματικές αρχές που δίνουν σάρκα και οστά στην έννοια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η συνεχής και αυθαίρετη συρρίκνωση τόσο των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων όσο και της χρηματοδότησης των μεταφερόμενων αρμοδιοτήτων, συνθέτουν χαρακτηριστικά παραδείγματα μίας ζοφερής πραγματικότητας, επανειλημμένων παραβιάσεων των αρχών της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ.

Παράλληλα, η κρίση ανέδειξε και την αναποτελεσματικότητα του Ελληνικού κράτους. Η αναποτελεσματικότητα αυτή στηρίζεται στο ότι το Ελληνικό κράτος συνεχίζει και είναι το πιο συγκεντρωτικό από τα κράτη- μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εάν το ζητούμενο, τη σημερινή εποχή, είναι η ανάκαμψη και η ανάπτυξη, αυτή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί με το συγκεντρωτισμό των αρμοδιοτήτων και των εξουσιών στην κεντρική κυβέρνηση. Οι διεθνείς θεωρητικές  και εμπειρικές μελέτες επιβεβαιώνουν ότι αποκέντρωση και ανάπτυξη είναι ευθέως ανάλογα μεγέθη.  Δεν μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη χωρίς αποκέντρωση. Για να ξεπεράσουμε την κρίση θα πρέπει να οδηγηθούμε σε μία νέα μορφή του Κράτους. Η Συνταγματική αναθεώρηση πρέπει να οδηγήσει σε μία νέα πολυεπίπεδη διακυβέρνηση της χώρας με εξέχοντα το ρόλο της πρωτοβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Είναι προφανές, λοιπόν, ότι δήμοι της χώρας έχουν να διαδραματίσουν ένα σημαντικό και συγκεκριμένο ρόλο. Είναι απορίας άξιο πως η κυβέρνηση επέλεξε, στην επιτροπή που δημιούργησε για τη Συνταγματική αναθεώρηση, να διορίσει δύο μέλη της δευτεροβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης και κανένα μέλος που να εκπροσωπεί τους 325 δήμους της χώρας.

Αυτό σημαίνει ότι η πρωτοβάθμια Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν πρέπει να έχει λόγο;

Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να αφεθεί το ζήτημα της συνταγματικής αναθεώρησης στην καλή θέληση της κεντρικής κυβέρνησης ή της δευτεροβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης;

Οι δήμοι της χώρας θα πρέπει να αρθρώσουν εκείνον τον πολιτικό λόγο, επιστημονικά και τεχνικά τεκμηριωμένο, που είτε τον θέλει είτε δεν τον θέλει η κεντρική κυβέρνηση, θα υποχρεωθεί να τον λάβει υπόψη της.

Ως Τοπική Αυτοδιοίκηση έχουμε επεξεργαστεί προτάσεις συνταγματικής αναθεώρησης, οι οποίες όμως χρειάζονται επικαιροποίηση και εμπλουτισμό, σύμφωνα με τα νέα δεδομένα. Παράλληλα, επειδή το θέμα της συνταγματικής αναθεώρησης είναι ένα πολύ σοβαρό ζήτημα, το οποίο ουσιαστικά θα καθορίσει το πλαίσιο λειτουργίας και παρέμβασης των δήμων, τουλάχιστον και για την τρίτη δεκαετία του εικοστού πρώτου αιώνα, θα πρέπει να γίνει αντικείμενο συζήτησης και προβληματισμού όλων των αιρετών και των στελεχών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Για το λόγο αυτό, από την επομένη του Τακτικού Συνεδρίου, θα ξεκινήσει μία ευρεία δημοκρατική διαβούλευση σε όλους τους δήμους, σε όλες τις ΠΕΔ και θα κορυφωθεί με ένα, ειδικά αφιερωμένο στη Συνταγματική αναθεώρηση, συνέδριο της ΚΕΔΕ, το οποίο θα πραγματοποιηθεί εντός του 2018. Αντικείμενο όλης αυτής της πορείας θα είναι να αποτιμηθεί νηφάλια η υπάρχουσα κατάσταση και να τεθεί επί τάπητος, με συγκεκριμένες και ρεαλιστικές προτάσεις συνταγματικής πολιτικής, το ζήτημα μιας κοινωνικής και ηθικής αναβάθμισης προκειμένου αφενός μεν να θωρακιστούν και να αξιοποιηθούν πλήρως οι θετικές πλευρές των ως τώρα μεταρρυθμίσεων αφετέρου δε να αντιμετωπιστούν τα μείζονα προβλήματα που έχουν ανακύψει και ταλανίζουν το χώρο, στο μέτρο βέβαια που αυτά ανάγονται είτε σε συνταγματικές ελλείψεις και αστοχίες είτε σε συνταγματικές παρεκτροπές της κεντρικής κυβέρνησης, με την κατά κανόνα προσχηματική επίκληση των προβλημάτων που σχετίζονται με την οικονομική κρίση.

Η αντίληψή μας για τη Συνταγματική αναθεώρηση είναι ανοικτή, συμμετοχική και αναπτυξιακή, με ενίσχυση του δημοκρατικού και κοινωνικού χαρακτήρα της αλλά και των θεσμικών της εγγυήσεων, σε ότι αφορά στα θεμελιώδη συνταγματικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της. Οι θέσεις μας για τη Συνταγματική αναθεώρηση δεν θα περιοριστούν στην εξειδίκευση, με σαφείς και ανεπίδεκτες παρερμηνειών, απαγορεύσεις παρέμβασης της κεντρικής διοίκησης σε αυτά που αποτελούν τον πυρήνα της αυτοδιοίκησης. Θα επεκταθούν σε ένα επιθετικό διεκδικητικό πλαίσιο, ώστε να παγιωθεί αλλά και να διευρυνθεί ο νέος ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η αντίληψή μας για την Συνταγματική αναθεώρηση θα στηριχθεί καταρχήν σε τέσσερις άξονες, οι οποίοι ενδεχομένως θα εμπλουτιστούν κατά τη διαδικασία διαλόγου στους κόλπους μας:

  1. Ένας νέος αναβαθμισμένος αλλά και αποσαφηνισμένος ρόλος της πρωτοβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τόσο σε σχέση με την κεντρική και με την Αποκεντρωμένη όσο σε σχέση και με την Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να εξετάσουμε: α) την τροποποίηση του παρωχημένου άρθρου 101 του Συντάγματος, προκειμένου να καθοριστεί η Συνταγματική οριοθέτηση του διοικητικού μας συστήματος, με σημεία αιχμής τη συγκεκριμένη αναφορά στον επιτελικό ρόλο της κεντρικής διοίκησης και την ανάπτυξη των ποικίλων διοικητικών μορφών της αποκέντρωσης, συμπεριλαμβανομένης πλέον ρητά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. β) Την αναδιατύπωση του άρθρου 102 του Συντάγματος προκειμένου η Τοπική Αυτοδιοίκηση να προσαρμοστεί στα νέα συνταγματικά δεδομένα, να αναδειχθεί πλήρως ο αναβαθμισμένος ρόλος της αλλά και να θωρακιστεί καλύτερα ως προς τη διαφύλαξη των ιδιαίτερων θεσμικών χαρακτηριστικών και της διακριτής φυσιογνωμίας της, ιδίως στο μέτρο που αφορούν ή συνδέονται με την πεμπτουσία της, δηλαδή τις αρχές της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας.
  2. Συνταγματική οριοθέτηση νέου πλαισίου ως προς τους φορολογικούς πόρους των ΟΤΑ. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να εξετάσουμε: α) Την επιτακτικότερη Συνταγματική δέσμευση, ως προς την ανάθεση πρόσθετων αρμοδιοτήτων στους ΟΤΑ ώστε αυτή να μην είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί, χωρίς την ταυτόχρονη μεταφορά των αναγκαίων πόρων για την άσκηση αυτών των αρμοδιοτήτων. β) Η ανάθεση κατά αποκλειστικότητα στους θεσμικούς φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης της απόδοσης και κατανομής των, εκάστοτε προβλεπόμενων για τους ΟΤΑ, φορολογικών πόρων. γ) Την άρση των συνταγματικών εμποδίων ως προς την υιοθέτηση της φορολογικής αποκέντρωσης.
  3. Κατοχύρωση ενός αξιόπιστου και αμερόληπτου μηχανισμού που θα αναλάβει τόσο την εποπτεία όσο και τον οικονομικό έλεγχο των ΟΤΑ και ο οποίος θα έχει ως αντικείμενο το σύνολο των ήδη ανατεθειμένων αλλά και των εν δυνάμει ανατεθησομένων στους ΟΤΑ αρμοδιοτήτων, με Συνταγματική εγγύηση της προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας του.
  4. Ενεργή συμμετοχή των θεσμικών της φορέων στη νομοθετική διαδικασία που αφορά αυτοδιοικητικά θέματα. Η οποία θα περιλαμβάνει: α) Στο πλαίσιο της νομοθετικής λειτουργίας της Βουλής, ειδική και υποχρεωτική διαδικασία διαβούλευσης των μελών των εκάστοτε αρμοδίων διαρκών κοινοβουλευτικών επιτροπών με τους θεσμικούς εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης για κάθε νομοσχέδιο η πρόταση νόμου που αφορά θέματα αυτοδιοίκησης, β) να δοθεί η δυνατότητα στους θεσμικούς φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να αναλαμβάνουν νομοθετική πρωτοβουλία για θέματα που άπτονται είτε των αρμοδιοτήτων είτε της οργάνωσης και λειτουργίας τους.
  • ΘΕΣΜΙΚΑ

 

B1. Η ΠΟΛΥΕΠΙΠΕΔΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

 

Πολυεπίπεδη Διακυβέρνηση σημαίνει ότι για να ασκηθεί μια αρμοδιότητα τομεακής δημόσιας πολιτικής απαιτείται η κατανομή σε περισσότερα επίπεδα της Διοίκησης και της Αυτοδιοίκησης των επιμέρους λειτουργιών της (σχεδιασμός, εξειδίκευση, διασφάλιση των προϋποθέσεων και των υλικών και άϋλων πόρων, εφαρμογή, παρακολούθηση, εποπτεία και αξιολόγηση της εφαρμογής της δημόσιας πολιτικής) και η συνεργασία των επιπέδων αυτών.

Οι θεμελιώδεις αρχές των βασικών διαδικασιών εφαρμογής της Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης στην Ευρώπη, σύμφωνα με τη σχετική απόφαση της Επιτροπής των Περιφερειών της Ε.Ε., είναι οι ακόλουθες :

  • Ανάπτυξη μιας διαφανούς, ανοιχτής και πλήρως συμμετοχικής διαδικασίας χάραξης των πολιτικών.
  • Προώθηση της συμμετοχής και της εταιρικής σχέσης των άμεσα αρμόδιων δημόσιων και ιδιωτικών φορέων καθ’ όλη τη διαδικασία χάραξης των πολιτικών, μεταξύ άλλων μέσω των κατάλληλων ψηφιακών εργαλείων, με ταυτόχρονο σεβασμό των δικαιωμάτων όλων των θεσμικών φορέων.
  • Ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και της συνοχής των πολιτικών και προώθηση των δημοσιονομικών συνεργειών μεταξύ όλων των επιπέδων διακυβέρνησης.
  • Τήρηση της επικουρικότητας και της αναλογικότητας κατά την χάραξη των πολιτικών.
  • Εξασφάλιση της μέγιστης προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης.

Η ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΕΠΙΠΕΔΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Η προώθηση της Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης προϋποθέτει την αξιολόγηση και την επανα–οριοθέτηση των αρμοδιοτήτων των τριών επιπέδων της Δημόσιας Διοίκησης κατά τομέα δημόσιας πολιτικής και τη συστημική συνεργασία των επιπέδων αυτών.

Η Πολυεπίπεδη Διακυβέρνηση αφορά καταρχήν τη συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στο σχεδιασμό και την άσκηση των επιτελικών λειτουργιών  και ιδιαίτερα :

  1. του αναπτυξιακού προγραμματισμού, δηλ. του προγραμματισμού της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ανάπτυξης,
  2. του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού και
  3. του επιχειρησιακού σχεδιασμού.

Στη συνέχεια, αφορά (ενδεικτικά) και τις ακόλουθες λειτουργικές περιοχές:

  • Αδειοδότηση επαγγελματικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας.
  • Αδειοδότηση των έργων και επενδύσεων περιφερειακής και τοπικής σημασίας (με βάση τα εκάστοτε εγκεκριμένα χωροταξικά και πολεοδομικά σχέδια).
  • Παρακολούθηση της κατάστασης του περιβάλλοντος και εφαρμογή του κανονιστικού πλαισίου προστασίας του περιβάλλοντος (έδαφος, αέρας, θάλασσα), π.χ. έγκριση Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
  • Διαχείριση των υδάτων.
  • Διαχείριση των στερεών και των υγρών αποβλήτων.
  • Διαχείριση των κινδύνων από φυσικές και τεχνολογικές καταστροφές – Πολιτική προστασία.
  • Προώθηση της απασχόλησης
  • Κοινωνική πολιτική και υπηρεσίες υγείας
  • Εκπαίδευση και δια βίου μάθηση
  • Ανάδειξη των πολιτιστικών πόρων.
  • Διοίκηση της ενδοπεριφερειακής συγκοινωνίας.
  • Παρακολούθηση της λειτουργίας και συντήρηση των συγκοινωνιακών έργων περιφερειακής και τοπικής σημασίας.
  • Διαχείριση των δημόσιων ακινήτων και υποδομών περιφερειακής και τοπικής σημασίας, των πάρκων και των ορεινών όγκων.
  • Διαχείριση των μαρινών και των παράκτιων εγκαταστάσεων.

Σε κάθε δημόσια πολιτική πραγματοποιείται η καταγραφή και αξιολόγηση της υπάρχουσας κατάστασης, σε συνεργασία με το αντίστοιχο Υπουργείο.

Με βάση την αξιολόγηση αυτή :

  • Κωδικοποιούνται και επανα–οριοθετούνται οι αρμοδιότητες και επαναπροσδιορίζονται οι σχέσεις τους.
  • Απλοποιούνται οι σχετικές λειτουργίες και διαδικασίες, διασφαλίζεται η διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων τόσο σε κάθετο επίπεδο (κατά τομέα δημόσιας πολιτικής), όσο και σε οριζόντιο επίπεδο (κατά επίπεδο της Διοίκησης και της Αυτοδιοίκησης), καθώς και η διαλειτουργικότητα με τις βάσεις δεδομένων που λειτουργούν σε εθνικό επίπεδο. Επίσης, υποστηρίζονται όλοι οι φορείς της Διοίκησης και της Αυτοδιοίκησης στο νέο ρόλο που αναλαμβάνουν.

 

Η επανα–οριοθέτηση των αρμοδιοτήτων των τριών επιπέδων της Δημόσιας Διοίκησης πρέπει να γίνει με βάση τις αρχές και τους στόχους που ήδη αναφέρθηκαν, με έμφαση στις αρχές της επικουρικότητας και της εγγύτητας παροχής των υπηρεσιών στους πολίτες και τις επιχειρήσεις και με κατεύθυνση τη μεγαλύτερη δυνατή αποκέντρωση αρμοδιοτήτων και λειτουργιών, εξαντλώντας τα σχετικά όρια του Συντάγματος και της αντίστοιχης νομολογίας.

Επίσης, η επανα-οριοθέτηση των αρμοδιοτήτων πρέπει να λάβει υπόψη τη συνταγματική επιταγή, σύμφωνα με την οποία «Κάθε μεταβίβαση αρμοδιοτήτων από κεντρικά ή περιφερειακά όργανα του Κράτους προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση συνεπάγεται και τη μεταφορά των αντίστοιχων πόρων» (Άρθρο 102, παράγρ. 5 του Συντάγματος).

 

Η Πολυεπίπεδη Διακυβέρνηση μπορεί να οδηγήσει στην ενοποίηση των λειτουργιών της Δημόσιας Διοίκησης με τελικό στόχο μια ολοκληρωμένη Ψηφιακή Διοίκηση «χωρίς εσωτερικά σύνορα» και με απόληξή της τα Κέντρα Εξυπηρέτησης των Πολιτών (Κ.Ε.Π.) των Δήμων.

Οι δράσεις Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης μπορεί να χρηματοδοτηθούν από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μεταρρύθμιση Δημόσιου Τομέα» 2014–2020.

Μια από τις σημαντικότερες επιτελικές λειτουργίες της Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης, η οποία διαμορφώνει και το προγραμματικό πλαίσιό της, είναι ο αναπτυξιακός προγραμματισμός.

Το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο του Αναπτυξιακού Προγραμματισμού (Νόμος 1622/1986), προβλέπει ακόμη και σήμερα ως φορείς του αναπτυξιακού προγραμματισμού, τις κοινότητες, τους αναπτυξιακούς συνδέσμους, τις κρατικές περιφέρειες και τις κρατικές νομαρχίες.

Για το λόγο αυτό, προτείνουμε την τροποποίηση, επικαιροποίηση του Νόμου αυτού.

Η προώθηση της Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης πρέπει να είναι ο βασικός στρατηγικός στόχος και ο κύριος προγραμματικός άξονας της προετοιμαζόμενης από την Κυβέρνηση διοικητικής μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Προς την κατεύθυνση αυτή η ΚΕΔΕ, με τις αποφάσεις των Συνεδρίων της, έχει προτείνει συγκεκριμένες διοικητικές αλλαγές και μεταρρυθμίσεις.

Στο πλαίσιο αυτό και προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική προώθηση της Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης έχουμε προτείνει τη μεταφορά «πακέτων» αρμοδιοτήτων στους Δήμους, όπως :

  • Η αδειοδότηση και ο έλεγχος της λειτουργίας όλων των νομικών προσώπων του τομέα της κοινωνικής πρόνοιας του δημόσιου τομέα, του ιδιωτικού τομέα και του κοινωνικού τομέα.
  • Η αδειοδότηση της άσκησης του επαγγέλματος όλων των φυσικών προσώπων–επαγγελματιών του τομέα της κοινωνικής πρόνοιας και ο έλεγχος της εφαρμογής των όρων της χορηγηθείσας άδειας.
  • Η χωροθέτηση, η αδειοδότηση και ο έλεγχος της λειτουργίας των λαϊκών αγορών.

Επίσης, έχουμε προτείνει τη διοικητική μεταφορά στην πρωτοβάθμια Τοπική Αυτοδιοίκηση των ακόλουθων συγκροτημένων κρατικών δομών:

  1. Των Κοινωνικών Ιδρυμάτων
  2. Της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης
  3. Των Γραφείων του ΟΑΕΔ
  4. Των Δομών Πρόληψης και των Δομών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, περιλαμβανομένων των Κέντρων Υγείας, πλην του υγειονομικού προσωπικού τους.

Είναι αυτονόητο ότι η μεταφορά αρμοδιοτήτων από την Κεντρική και την Αποκεντρωμένη Διοίκηση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση θα πρέπει να συνοδεύεται από τους αντίστοιχους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους και τη σχετική υλικοτεχνική υποδομή.

Τέλος, είναι χρήσιμο να τονιστεί ότι για την ανάπτυξη και την εμπέδωση των νέων ρόλων δεν αρκούν το κανονιστικό πλαίσιο και οι κάθε μορφής υλικοί πόροι. Χρειάζεται η πολιτική βούληση για την αλλαγή της κουλτούρας που διέπει σήμερα το πολιτικό και το διοικητικό σύστημά μας και η βήμα–με–βήμα κατοχύρωση της αλλαγής με πολιτικά μέσα και μεσοπρόθεσμο επιχειρησιακό σχέδιο, που θα διασφαλίσουν και τη σταδιακή κοινωνική καταξίωσή τους.

B2. ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

Η εφαρμογή της Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης σε μια περιοχή, όπως είναι το Λεκανοπέδιο της Αθήνας και ευρύτερα η Αττική, καθώς και η Θεσσαλονίκη, οδηγεί στην Μητροπολιτική Διακυβέρνηση.

Σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες σε μια Μητροπολιτική περιοχή υπάρχει ένας ενιαίος Μητροπολιτικός φορέας που συγκεντρώνει όλες τις αρμοδιότητες της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Στην Ελλάδα το Σύνταγμά μας δεν προβλέπει αυτή τη δυνατότητα και επομένως στην επόμενη τροποποίησή του πρέπει να προβλέπεται ρητά η συγκρότηση ενιαίου Μητροπολιτικού φορέα.

ΟΙ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ

Σύμφωνα με το Άρθρο 102 του Συντάγματος «Η διοίκηση των τοπικών υποθέσεων ανήκει στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρώτου και δευτέρου βαθμού», «Με νόμο μπορεί να ανατίθεται στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης η άσκηση αρμοδιοτήτων που συνιστούν αποστολή του Κράτους» και «Κάθε μεταβίβαση αρμοδιοτήτων από Κεντρικά ή Περιφερειακά Όργανα του Κράτους προς την τοπική αυτοδιοίκηση συνεπάγεται τη μεταβίβαση των αντίστοιχων πόρων».

Εφόσον μια δημόσια πολιτική στοχεύει κυρίως στην τοπική ανάπτυξη, πρέπει να σχεδιάζεται η πολιτική αυτή σε κεντρικό επίπεδο και να εκπονείται το σχετικό νομικό πλαίσιο, αλλά να εξειδικεύεται και να εφαρμόζεται από τους Δήμους. Επίσης, οι Δήμοι θα ασκούν τις αρμοδιότητες που συνδέονται με τις πολιτικές τοπικής ανάπτυξης.

Παράλληλα, οι Δήμοι πρέπει να αναλάβουν το κύριο βάρος παροχής των υπηρεσιών προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, κυρίως μέσω των Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ).

Υπάρχουν δημόσιες πολιτικές που εμπεριέχουν και τις τρεις διαστάσεις (εθνική, περιφερειακή και τοπική), οπότε κατανέμονται αντίστοιχα οι σχετικές λειτουργίες τους.

Με την έννοια αυτή, οι αρμοδιότητες των αποκεντρωμένων υπηρεσιών της Κεντρικής Διοίκησης μπορούν ευκολότερα να ασκηθούν από τους Δήμους, είτε αφορούν τοπικές υποθέσεις είτε είναι εκχωρούμενες κρατικές αρμοδιότητες, με τη συνολική υπαγωγή των υπηρεσιών αυτών στην πρωτοβάθμια Τοπική Αυτοδιοίκηση (με το σύνολο των ανθρώπινων και οικονομικών πόρων και της υλικοτεχνικής υποδομής τους).

Παράλληλα, προτείνουμε τη μεταφορά «πακέτων» αρμοδιοτήτων στους Δήμους, που περιγράφεται αναλυτικά και στο προηγούμενο Κεφάλαιο για την προώθηση της Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης όπως :

  • Η αδειοδότηση και ο έλεγχος της λειτουργίας όλων των νομικών προσώπων του τομέα της κοινωνικής πρόνοιας του δημόσιου τομέα, του ιδιωτικού τομέα και του κοινωνικού τομέα.
  • Η αδειοδότηση της άσκησης του επαγγέλματος όλων των φυσικών προσώπων–επαγγελματιών του τομέα της κοινωνικής πρόνοιας και ο έλεγχος της εφαρμογής των όρων της χορηγηθείσας άδειας.
  • Η χωροθέτηση, η αδειοδότηση και ο έλεγχος της λειτουργίας των λαϊκών αγορών.

Παράλληλα θεωρούμε απολύτως αναγκαίο να εκδοθούν άμεσα το Προεδρικό Διάταγμα και οι Υπουργικές Αποφάσεις που προβλέπονται στα άρθρα 95 και 206 του Ν. 3852/2010, ώστε να υλοποιηθούν οι διατάξεις το Νόμου που προέβλεπαν τη μεταβίβαση (από 01.01.2013) των συγκεκριμένων αρμοδιοτήτων που αναφέρονται στα εν λόγω άρθρα.

Είναι αυτονόητο ότι η μεταφορά αρμοδιοτήτων από την Κεντρική και την Αποκεντρωμένη Διοίκηση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση θα πρέπει να συνοδεύεται από τους αντίστοιχους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους και τη σχετική υλικοτεχνική υποδομή.

B3. ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Το νομικό πλαίσιο που διέπει την υπηρεσιακή κατάσταση του προσωπικού της πρωτοβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι ο Ν. 3584/2007 «Κώδικας Κατάστασης Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων». Ο Κώδικας αυτός την περίοδο που θεσμοθετήθηκε, ήταν το επιστέγασμα των θεσμικών εγγυήσεων της υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων των ΟΤΑ.

Σήμερα, μια δεκαετία μετά την εφαρμογή του, και με όσες θεσμικές αλλαγές έχουν γίνει, είναι αναγκαίο ο Κώδικας αυτός να επικαιροποιηθεί και να γίνουν οι απαραίτητες αλλαγές και προσαρμογές.

Ο νέος αυτός Κώδικας θα πρέπει να ενσωματώσει και τις νέες ρυθμίσεις για την αξιολόγηση, την κινητικότητα, το βαθμολόγιο, τα περιγράμματα θέσεων, την επιλογή προϊσταμένων με την προϋπόθεση της εξειδίκευσης και της προσαρμογής τους στις ιδιαιτερότητες της πρωτοβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης όπως κατ’ επανάληψη έχει απαιτήσει η Τοπική Αυτοδιοίκηση χωρίς να έχει μέχρι σήμερα εισακουσθεί.

Δεν θεωρούμε ότι είναι δυνατή η επιλογή διευθυντικών στελεχών και η αξιολόγηση των υπαλλήλων των Δήμων χωρίς να έχει προηγηθεί η αξιολόγηση δομών και υπηρεσιών, η επικαιροποίηση σε ρεαλιστική βάση του ΟΕΥ και η περιγραφή καθηκόντων των θέσεων εργασίας.

Oι αναγκαίες προϋποθέσεις για τη βελτίωση των πολιτικών προσωπικού είναι οι εξής:

  • Νέο σύστημα προγραμματισμού των ανθρώπινων πόρων για την έγκαιρη κάλυψη των κενών σε προσωπικό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με προτεραιότητα στο εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό.
  • Αξιολόγηση των επιδόσεων των υπηρεσιών και των υπαλλήλων.
  • Μόνιμης διαδημοτική κινητικότητα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση που θα στηρίζεται στο σύστημα προγραμματισμού των ανθρωπίνων πόρων των Δήμων.
  • Νέοι σύγχρονοι Οργανισμοί Εσωτερικής Υπηρεσίας.
  • Συνεχιζόμενη κατάρτιση των υπαλλήλων, όχι μόνο με σεμινάρια αλλά κυρίως με τηλε-εκπαίδευση και κατάρτιση κατά την εργασία τους (on the job training), συνδεδεμένη με τις προγραμματιζόμενες δράσεις διοικητικής μεταρρύθμισης και ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.
  • Καταγγέλλουμε την πρόσφατη νομοθεσία που προβλέπει τις μετακινήσεις των υπαλλήλων των Δήμων ερήμην της Δημοτικής Αρχής παρά την πάγια θέση μας να απαιτείται προηγουμένως η σύμφωνη γνώμη των Δημάρχων.
  • Ειδικά για τις προσλήψεις προσωπικού στους μικρούς ορεινούς και νησιωτικούς Δήμους πρέπει να προβλεφθεί γενναία αύξηση της μοριοδότησης της εντοπιότητας καθώς και οικονομικά κίνητρα.

B4. ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΘΕΣΗ ΑΙΡΕΤΩΝ

Οι αιρετοί της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ανήκουν στο πολιτικό προσωπικό της Πολιτείας και δικαιούνται τη συνδρομή των όρων άσκησης του λειτουργήματός τους, ώστε να διευκολύνεται η ελευθερία δράσης και η πρωτοβουλία τους, τόσο σε νομικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο.

Αρχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι να ισχύουν για όλους τους αιρετούς οι ίδιοι κανόνες, καθ’ όσον αφορά στα θέματα της καταστατικής θέσης, τα ασφαλιστικά, τα οικονομικά, τα συνταξιοδοτικά, τα ποινικά κ.λπ.

Έως ότου όμως, η Πολιτεία αποδεχθεί και εφαρμόσει την παραπάνω αρχή, η Τοπική Αυτοδιοίκηση απαιτεί άμεσα:

  1. Κωδικοποίηση και οριστική επίλυση όλων των προβλημάτων της καταστατικής θέσης των αιρετών, ώστε να ρυθμιστούν με σαφήνεια όλα τα θέματα που αφορούν στο μισθολογικό καθεστώς τους, στις ειδικές άδειες για την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους στα ασφαλιστικά, τα συνταξιοδοτικά και τις χορηγίες.
  2. Άμεση επαναφορά της καταργηθείσας με το νόμο 4093/2012 χορηγίας των νέων αιρετών.
  3. Κατάργηση της διάταξης του άρθρου 20 του Ν.4387/2016 αναφορικά με την περικοπή στο 100% της σύνταξης των συνταξιούχων – αιρετών (Δημάρχων, Αντιδημάρχων κ.λπ.), για όσο χρονικό διάστημα διατηρούν την ιδιότητα του αιρετού.
  4. Επανεξέταση του καθεστώτος του Ν. 1608/1950 «περί αυξήσεως των ποινών για αδικήματα κατά του Δημοσίου ή ΝΠΔΔ». Με το νόμο αυτό προβλέπεται επιβολή αυστηρών ποινών για αδικήματα που διαπράττονται κατά του Δημοσίου και του ΝΠΔΔ. Υπάρχει ανάγκη επικαιροποίησης των διατάξεων του νόμου αυτού.
  5. Επαναφορά ιδιάζουσας δωσιδικίας, ώστε οι αιρετοί να δικάζονται σε πρώτο βαθμό από τα Εφετεία.
  6. Τροποποίηση του άρθρου 236 του Ν. 3852/2010, ώστε να τίθενται σε αργία οι αιρετοί που παραπέμπονται αμετακλήτως για κακούργημα μόνο στην περίπτωση που τους έχει επιβληθεί ο περιοριστικός όρος της προσωρινής κράτησης.
  7. Επανεξέταση των ισχυουσών διατάξεων για τα κωλύματα και ασυμβίβαστα στη βάση της ισοτιμίας για όλους τους αιρετούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και του Κοινοβουλίου σε συνδυασμό με την αποσαφήνιση της ειδικής άδειας των αιρετών, που θα πρέπει να ισχύουν για όλους ανεξαρτήτως επαγγέλματος.
  8. Νομοθετική ρύθμιση ώστε να μην επιστραφεί το απονεμηθέν μηνιαίο βοήθημα και το εφάπαξ που έλαβαν οι αιρετοί από το τ. ΤΑΔΚΥ, δεδομένου ότι η αποκλειστική ευθύνη για τη δημιουργία του προβλήματος βαρύνει τη Διοίκηση.
  9. Επαναφορά της διάταξης για τον αριθμό των ειδικών συμβούλων-συνεργατών που καταργήθηκε με το Ν. 4093/12 ειδικά μετά την επαναφορά του αριθμού των αντιδημάρχων με το Ν. 4483/2017.

10.Επαναφορά της διάταξης για τη δυνατότητα πρόσληψης Ιδιαίτερου Γραμματέα του Δημάρχου, που καταργήθηκε με το Ν. 4093/2012.

B5.  ΕΠΟΠΤΕΙΑ – ΕΛΕΓΧΟΣ – ΕΛΕΓΚΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ

Σύμφωνα με το άρθρο 102 παρ.2 Συντάγματος «οι ΟΤΑ έχουν Διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια».

Η ειδική αυτή αυτοτέλεια παρέχεται προκειμένου αυτοί να ασκήσουν ελεύθερα και αποτελεσματικά τις από το Σύνταγμα ανατεθείσες σε αυτούς αρμοδιότητες.

Βασικό κριτήριο για την ανεμπόδιστη άσκηση της ελεύθερης δράσης των ΟΤΑ είναι ότι η επιβαλλόμενη ΕΠΟΠΤΕΙΑ δεν πρέπει να περιορίζει τη δράση της αυτή αλλά να περιορίζεται σε Διοικητικό έλεγχο που θα στοχεύει στην εξασφάλιση τηρήσεως της νομιμότητας και πρέπει να ασκείται με την τήρηση μιας αναλογίας μεταξύ της εκτάσεως της επεμβάσεως της εποπτεύουσας αρχής και της σπουδαιότητας των συμφερόντων που η αρχή αυτή προτίθεται να διαφυλάξει (άρθρ. 8 Χάρτη τοπικής αυτονομίας).

Από τα παραπάνω είναι προφανές ότι οι σημερινοί εποπτικοί μηχανισμοί όχι μόνον δεν διασφαλίζουν την απρόσκοπτη λειτουργία των ΟΤΑ και τις ανωτέρω βασικές αρχές της ελεύθερης δράσης τους στα πλαίσια της τοπικής αυτονομίας αλλά αντιθέτως αποτελούν μοχλούς κυρώσεων και ποδηγέτησης του θεσμού.

Ποιοι είναι σήμερα οι θεσμοί εποπτείας:

  1. Γενικός Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, αυτεπάγγελτος έλεγχος νομιμότητας των πράξεων των Δήμων και όλων των συλλογικών οργάνων (άρθρ. 225 N.3852/2010).
  2. Γενικός Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης (έλεγχος νομιμότητας κατόπιν ειδικής διοικητικής προσφυγής άρθρ. 227)
  3. Επιτροπή του άρθρ. 152 ΔΚΚ(δεύτερος ενδοδιοικητικός έλεγχος)
  4. Οι επιτόπιοι έλεγχοι που διενεργεί η Αυτοτελής Υπηρεσία Εποπτείας ΟΤΑ (άρθρο 229 N.3852/2010)
  5. Προληπτικός έλεγχος δαπανών από τους Επιτρόπους του Ελεγκτικού Συνεδρίου (άρθρ. 275 N.3852/2010)
  6. Προσυμβατικός έλεγχος των σχεδίων Συμβάσεων από το Ελεγκτικό Συνέδριο (άρθρ. 278 N. 3852/2010)
  7. Τακτικός ετήσιος κατασταλτικός έλεγχος δαπανών από το Ελεγκτικό Συνέδριο (άρθρ. 276 N.3852/2010)
  8. Έλεγχος και καταλογισμός στους αιρετούς στα πλαίσια αστικής ευθύνης (άρθρ. 232 Ν. 3852/2010)
  9. Γενικός Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης

Σώμα Επιθεωρητών Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης

Έλεγχος – επιθεωρήσεις — έρευνες στους Δήμους και σε όλα τα νομικά τους πρόσωπα (Ν.3074/2002)

  1. Σώμα επιθεωρητών ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης (Σ.Ε.Ε.Δ.Δ. )
  2. Συνήγορος του Πολίτη (Ν.2477/1997)
  3. Οικονομικό Παρατηρητήριο(Σύσταση με άρθρ. 3 της από 18/11/2012 Πράξης νομοθετικού περιεχομένου Ν.4147/2013, Ν.4111/2013, Ν.4172/2013)
  4. Οικονομικοί Επιθεωρητές Δημοσιονομικός έλεγχος (διαχειριστικός

οικονομικός έλεγχος άρθρ. 3 Ν.2343/95)

Μετά από τα παραπάνω είναι αυταπόδεικτος ο ισχυρισμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ότι οι υπάρχοντες σήμερα πολλαπλοί ελεγκτικοί μηχανισμοί αποτελούν απλώς ένα άλλοθι για τον Διοικητικό στραγγαλισμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και η αύξησή τους όχι μόνο δεν προστάτευσε το Δημόσιο Συμφέρον, αντιθέτως στοχοποιήθηκε η Τοπική Αυτοδιοίκηση και κατέστη ανήμπορη αντικειμενικά να συμβάλλει αποτελεσματικά στη διαχείριση των τοπικών υποθέσεων.

Είναι προφανές ότι με τους παραπάνω φορείς ελέγχου και εποπτείας των ΟΤΑ είναι αδύνατη η γρήγορη και αποτελεσματική λειτουργία των Δήμων. Για το λόγο αυτό, η εποπτεία επί των πράξεων των συλλογικών και μονομελών οργάνων πρέπει να περιορισθεί σε ένα μόνο διοικητικό έλεγχο νομιμότητας των πράξεων.

Η ΚΕΔΕ προτείνει τη θεσμοθέτηση ενός ενιαίου εσωτερικού ελεγκτικού μηχανισμού στους Δήμους που θα διασφαλίζει τη νομιμότητα των αποφάσεων των μονομελών και συλλογικών οργάνων της Διοίκησης με ταυτόχρονη κατάργηση άλλων ελεγκτικών μηχανισμών, πλην του κατασταλτικού ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οι αποφάσεις του οποίου πρέπει να είναι σεβαστές από τους φορείς που εμπλέκονται με τυχόν παρεμπίπτοντες ελέγχους.

 

B6. ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ         

 

Υπενθυμίζεται η απόφαση του Τακτικού Συνεδρίου της Θεσσαλονίκης (2016) για το εκλογικό σύστημα, που έχει ως εξής:

 

Η ΚΕΔΕ διαφωνεί με την προτεινόμενη από την Κυβέρνηση αλλαγή του σημερινού εκλογικού συστήματος, σε σύστημα απλής αναλογικής, διότι αυτή οδηγεί στην πράξη σε ακυβερνησία και διάλυση των Δήμων.

 

Σε κάθε περίπτωση η ΚΕΔΕ δεν συζητά για το εκλογικό σύστημα ανάδειξης των δημοτικών αρχών πριν ολοκληρωθεί προηγουμένως ο διάλογος για τη μεταρρύθμιση του κράτους.

Γ. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΩΝ ΔΗΜΩΝ

 

Αν το συγκεντρωτικό και γραφειοκρατικό κράτος έχει δημιουργήσει σωρεία προβλημάτων στην οργάνωση και λειτουργία των Δήμων της χώρας, όπως περιγράφεται εισαγωγικά στα «Κείμενα Θέσεων», γίνεται εύκολα αντιληπτό αυτό που συμβαίνει στους μικρούς ορεινούς και νησιωτικούς Δήμους, όπου αιρετοί και υποτυπώδεις υπηρεσίες πασχίζουν με πάθος και αξιοπρέπεια να ανταποκριθούν στοιχειωδώς στις άμεσες και καθημερινές υποχρεώσεις τους προς τους πολίτες και προς το περιβάλλον.

 

Η ΚΕΔΕ, λαμβάνοντας υπόψη τη γεωμορφολογία της χώρας και τα δεκάδες μικρά νησιά στα πελάγη της απαιτεί, εδώ και δεκαετίες, από τις εκάστοτε Κυβερνήσεις, χωρίς όμως να έχει ποτέ εισακουστεί, να υπάρχει πρόβλεψη και ειδικές διατάξεις για όλες τις δημόσιες πολιτικές, όταν αυτές νομοθετούνται στη Βουλή, ώστε να βρίσκουν εφαρμογή και στους μικρούς ορεινούς και νησιωτικούς Δήμους.

 

Γι’ αυτό και θα επαναφέρει τη θέση της αυτή στη διαβούλευση για την Συνταγματική Αναθεώρηση και ας αναλάβουν όλοι τις ευθύνες που τους αναλογούν. Στο μεταξύ και προκειμένου να ενισχυθούν το ταχύτερο δυνατό διοικητικά, τεχνικά και οικονομικά, προτείνονται τα εξής:

  • Για τη στελέχωση των μικρών ορεινών και νησιωτικών Δήμων προτείνονται:

α) Γενναία αύξηση της μοριοδότησης για την πρόσληψη προσωπικού

β) Οικονομικά και άλλα κίνητρα (στέγη κ.λπ.)

γ) Ειδική πρόβλεψη για την ενίσχυση της κινητικότητας προσωπικού προς τους μικρούς ορεινούς και νησιωτικούς Δήμους.

  • Νομική και κυρίως πολιτική κατοχύρωση (Απόφαση Συνεδρίου) της υποχρεωτικής διοικητικής υποστήριξης από Υπηρεσίες όμορων Δήμων σε συνδυασμό με την εφαρμογή των διατάξεων για τη Διαδημοτική Συνεργασία.
  • Πρόβλεψη διατάξεων για την αύξηση των θέσεων των ειδικών και επιστημονικών συνεργατών.
  • Δυνατότητα πρόσληψης Γενικού Γραμματέα
  • Επανεκτίμηση του ελάχιστου κόστους λειτουργίας των Δήμων αυτών
  • Επαναπροσδιορισμός των κριτηρίων κατανομής των ΚΑΠ και της ΣΑΤΑ με ενίσχυση του κριτηρίου ορεινότητας ή νησιωτικότητας
  • Εκπόνηση Εθνικού Στρατηγικού σχεδίου για την ανάπτυξη των ορεινών και νησιωτικών περιοχών.
  • Δημιουργία ειδικού προγράμματος έργων και προμήθειας εξοπλισμών στα πρότυπα του «ΘΗΣΕΑ».
  • Δημιουργία αγροτικών ΚΕΠ.

Δ. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 4412/2016 «ΠΕΡΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ»

Κατά την εφαρμογή των διατάξεων του Ν. 4412/2016 έχουν προκύψει πολλά προβλήματα στους Δήμους και ειδικότερα όσον αφορά στο θέμα ανάθεσης έργων, μελετών και συναφών επιστημονικών υπηρεσιών.

Πέραν των προβλημάτων αυτών για τους ΟΤΑ, έχουν προστεθεί διαδικασίες που αυξάνουν κατά πολύ τη γραφειοκρατία και το χρόνο που απαιτείται για την ανάθεση μιας δημόσιας σύμβασης.

Επειδή όλοι οι Δήμοι της χώρας αδυνατούν να υλοποιήσουν το πρόγραμμα έργων και προμηθειών τους και μάλιστα σε μια περίοδο που η Κυβέρνηση θα έπρεπε με κάθε τρόπο να στηρίξει την τοπική ανάπτυξη, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ αποφάσισε τη σύσταση Ομάδας Εργασίας από εκπροσώπους των συναρμόδιων Υπουργείων και της ΚΕΔΕ, προκειμένου να τροποποιηθεί το θεσμικό πλαίσιο, ειδικά για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

 

Ε. ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΟΛΕΩΝ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ Τ. Α.

Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας υλοποιεί ολοκληρωμένη στρατηγική για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των πόλεων.

Επιπρόσθετα, η προώθηση της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης στην Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί όχι μόνο βασική στρατηγική επιλογή της ΚΕΔΕ αλλά και καθημερινή επιχειρησιακή μέριμνα, που διατρέχει οριζόντια τη δραστηριότητά της σε όλους τους τομείς δημόσιας πολιτικής στους οποίους έχουν ρόλο και αρμοδιότητες οι Δήμοι.

Η ΚΕΔΕ έχει ως στόχο τη δημιουργία προϋποθέσεων τοπικής ανάπτυξης, για την ενίσχυση των τοπικών οικονομιών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων καθώς και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Σε αυτό το σχεδιασμό εντάσσεται η παροχή καλύτερων υπηρεσιών των Δήμων προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις καθώς και η δημιουργία δεξιοτήτων στους πολίτες των τοπικών κοινωνιών. Η στρατηγική αυτή της ΚΕΔΕ ολοκληρώνεται με την υποδομή που δημιουργείται στο G-Cloud, το Helpdesk και την πλατφόρμα αυθεντικοποίησης.

Σε αυτή την κατεύθυνση, η ΚΕΔΕ έχει προδιαγράψει μια στρατηγική για την ενίσχυση της οικονομίας, μέσα από την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία, που αποτελείται από τους ακόλουθους πυλώνες:

  • Δημιουργία υποδομών έξυπνων πόλεων και πρόσβαση σε δεδομένα και τεχνολογίες.
  • Έξυπνο μοντέλο διακυβέρνησης με τη συμμετοχή των πολιτών.
  • Ενίσχυση ψηφιακών δεξιοτήτων.

Απόδειξη αποτελούν οι πρωτοβουλίες που η ΚΕΔΕ έχει αναλάβει την τελευταία διετία και ο προγραμματισμός συγκεκριμένων δράσεων μέσα στο 2018.

Ε1. E–Μάθηση : Πλατφόρμα ηλεκτρονικής μάθησης της ΚΕΔΕ

Υλοποιήθηκε – όπως είχε αποφασισθεί ομόφωνα στο Τακτικό Συνέδριο της ΚΕΔΕ στη Θεσσαλονίκη – ένα σύστημα εξ αποστάσεως κατάρτισης και εκπαίδευσης (e–learning) για όλα τα στελέχη των Δήμων καθώς και για όλους τους αιρετούς.

Στις αρχές του 2018 θα υπάρξει υλικό εκπαίδευσης πάνω στη πλατφόρμα e–Μάθηση της ΚΕΔΕ σχετικά με το Νόμο 4412/2016 για τις Δημόσιες Συμβάσεις Έργων, Προμηθειών και Υπηρεσιών (προσαρμογή στις Οδηγίες 2014/24/ ΕΕ και 2014/25/ΕΕ).

Στόχος στο πρώτο τρίμηνο του 2018 να εξελιχθεί η πλατφόρμα σε σύγχρονη, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα επικοινωνίας μεταξύ των μελών, καθώς και δημιουργία κανονικής ψηφιακής τάξης. Το περιεχόμενο και το υλικό θα απευθύνεται σε στελέχη Δήμων, αιρετούς, επαγγελματίες νέους με στόχο την αναβάθμιση των δεξιοτήτων και γνώσεων συνολικά των τοπικών κοινωνιών.

 

Ε2. Μηχανισμός Διοικητικής Οικονομικής Διαχείρισης των μικρών νησιωτικών και ορεινών Δήμων

Η ΚΕΔΕ εκπόνησε σχετική μελέτη μέσω του ΙΤΑ και διεκδικεί τη χρηματοδότηση για τη δημιουργία μιας κεντρικά παρεχόμενης ολοκληρωμένης υπηρεσίας.

Η δράση αυτή προγραμματίζεται να ξεκινήσει πιλοτικά, σε 15 μικρούς Δήμους της ορεινής και νησιωτικής χώρας, με την παροχή τεχνικής βοήθειας στην υλοποίηση και παρακολούθηση των βασικών δημοτικών λειτουργιών.

Ε3. Πλατφόρμα Διαλειτουργικότητας ΕΛΣΥΝ – ΟΤΑ Α΄ βαθμού/ Ψηφιοποίηση Ελέγχου Τίτλων Πληρωμών

Στόχος της συνεργασίας με το Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΛΣΥΝ), είναι να μειωθεί σταδιακά η διακίνηση των φυσικών παραστατικών με τη διαδικασία της ηλεκτρονικής διακίνησης εγγράφων των υπηρεσιών των Δήμων, αλλά και να δοθεί πρόσβαση στους ελεγκτικούς μηχανισμούς σε συγκεκριμένα δεδομένα που αφορούν επεξεργασία και έλεγχο οικονομικών στοιχείων.

Βάση για την επίτευξη του στόχου αποτελούν η διασφάλιση των δεδομένων, η αυθεντικοποίηση των χρηστών και των περιεχομένων των εγγράφων, και η ευέλικτη και εύχρηστη υλοποίηση των συστημάτων, ώστε να προκύψει οικονομία πόρων, καλή διαχείριση του όγκου των δεδομένων, και τελικά ακόμα και ομαδοποίηση των διαδικασιών για την επίτευξη βέλτιστων πρακτικών ελέγχου και εξαγωγής συμπερασμάτων. Κατ’ επέκταση θα προκύψει μια βάση για καλή λειτουργία των ελεγχόμενων φορέων, κυρίως μετά την κατάργηση του προληπτικού ελέγχου, όπου η κύρια ευθύνη θα βαρύνει εσωτερικά τους φορείς. Έχει συσταθεί κοινή ομάδα εργασίας ΕΛΣΥΝ – ΚΕΔΕ, η οποία θα προχωρήσει σύντομα σε συγκεκριμένη εισήγηση προς το Δ.Σ. της ΚΕΔΕ προκειμένου να ανατεθεί η μελέτη της ανωτέρω πλατφόρμας διαλειτουργικότητας.

Ε4. Κόμβος Διαχείρισης Υπηρεσιών της ΚΕΔΕ για τους ΟΤΑ (gov HUB)

Υλοποιήθηκε το σύστημα αυθεντικοποίησης και ταυτοποίησης της ΚΕΔΕ για στελέχη των Δήμων ώστε να δημιουργηθεί ένας ασφαλής δίαυλος διαχείρισης υπηρεσιών από και προς τους ΟΤΑ.

Ε5. Δημιουργία Κέντρου Νεανικής Επιχειρηματικότητας της ΚΕΔΕ, Κατάρτιση αιρετών και στελεχών – ΚΕΔΕ Innovation Lab – Smart City Center

Προγραμματίζεται μέσα στο 2018 :

  • τη συγκρότηση Εκπαιδευτικού κέντρου κατάρτισης στελεχών και αιρετών
  • τη δημιουργία Smartcity accelerator” για την εξέλιξη και ωρίμανση πιλοτικών εφαρμογών από ομάδες νέων φοιτητών και επαγγελματιών. Οι κύκλοι θα είναι 6μηνοι και θα παρέχονται υπηρεσίες υποστήριξης για την ανάπτυξη των προϊόντων και των ίδιων των νεοφυών εταιριών.
  • τη διάθεση υπηρεσιών και εφαρμογών σε Δήμους μέσα από marketplace εφαρμογών (με την λογική μια φορά για όλους)
  • την εξέλιξη λειτουργικών πιλοτικών αποτελεσμάτων και τη διάθεσή τους στους Δήμους
  • την ενεργή συμμετοχή των Δήμων και Στελεχών (π.χ. μέντορες για την μεταφορά της επιχειρησιακής εμπειρίας κλπ) και τη δημιουργία εφαρμογών και υπηρεσιών με την υποστήριξη έμπειρων στελεχών των Δήμων.

Ε6. 2ος Μαραθώνιος Καινοτομίας

Κατά τη τελετή βράβευσης του 1ου Μαραθώνιου Καινοτομίας ανακοινώθηκε ότι ο 2ος Μαραθώνιος καινοτομίας θα πραγματοποιηθεί τον Ιούνιο του 2018. Θα προηγηθούν και ημιτελικοί σε επιλεγμένες πόλεις της χώρας έτσι ώστε να εκπροσωπηθεί και η περιφέρεια με δυνατές ομάδες των οποίων τα έξοδα θα καλυφθούν από τους Δήμους τους.

Στον 1ο Μαραθώνιο Καινοτομίας συμμετείχαν πάνω από 200 διαγωνιζόμενοι σε 50 ομάδες και για τρεις μέρες με τη βοήθεια 40 έμπειρων μεντόρων και 17 επιτροπή αξιολόγησης, που προέρχονταν από τους Δήμους, την αγορά και την ακαδημαϊκή κοινότητα υλοποίησαν πρωτότυπες εφαρμογές χρήσιμες για τις πόλεις και την τοπική αυτοδιοίκηση.

Οι ημιτελικοί θα γίνουν την περιοδο Μάρτιος – Μάιος 2018, ώστε η διοργάνωση του 2ου Μαραθωνίου να γίνει στην Αθήνα τον Ιούνιο του 2018.

Επίσης θα διοργανωθεί για πρώτη φορά παράλληλα και Μαθητικός Διαγωνισμός Καινοτομίας σε συνεργασία  με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου – Τμήμα Έρευνας και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης ως επιχειρησιακό υπεύθυνο.

ΣΤ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ – ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ

ΣΤ1. ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

Πρόσφατα δημοσιεύτηκαν τα αποτελέσματα μίας μελέτης του UCLG, ΟΟΣΑ, και της Γαλλικής Αναπτυξιακής Εταιρίας σχετικά με την οργάνωση και τα οικονομικά της ΤΑ.

Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης, που αφορούν τη χώρα μας, είναι δύο:

α) Η αποκέντρωση είναι ευθέως συνδεδεμένη με την ανάπτυξη. Όλα τα αναπτυγμένα κράτη στον κόσμο έχουν αποκεντρωμένη μορφή. Άρα, σε συνδυασμό με το παραπάνω συμπέρασμα, η αποκέντρωση μπορεί να μπει φραγμός στην ύφεση και να αποτελέσει το πλαίσιο της ανάκαμψης της οικονομίας μας και της ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής. Αντίθετα, η συγκέντρωση αποτελεί το υπέδαφος εξάπλωσης των αντιαναπτυξιακών πολιτικών και κυρίως αποτελεί τροχοπέδη σε οποιαδήποτε προσπάθεια ανάκαμψης.

β) Η χώρα μας σε όλους τους δείκτες της αποκέντρωσης, οικονομικούς, κοινωνικούς, οργανωτικούς, διαρθρωτικούς αλλά ακόμα και στους περισσότερους εξειδικευμένους, υστερεί αισθητά σε σχέση με τα υπόλοιπα Ευρωπαϊκά και όχι μόνο, κράτη. Χαρακτηριστικά στη μελέτη αναφέρεται ότι «παρά τη μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του Καλλικράτη, η Ελλάδα παραμένει μία από τις πιο συγκεντρωτικές χώρες του ΟΟΣΑ»

Η μελέτη αυτή επιβεβαιώνει τη θέση της ΚΕΔΕ ότι για να δημιουργηθεί ένα αναπτυξιακό πλαίσιο θα πρέπει να αποκεντρωθεί η χώρα. Αποκέντρωση σημαίνει μεταφορά ίδιων πόρων, αρμοδιοτήτων και εξουσιών στην ΤΑ.

Για να προχωρήσει η χώρα στην ανάκαμψη και στην ανάπτυξη χρειάζονται επενδύσεις. Οι δημόσιες επενδύσεις είναι απαραίτητες για τη μακροπρόθεσμη και αποτελεσματική μόχλευση ιδιωτικών επενδύσεων. Στις δημόσιες επενδύσεις καθοριστικό ρόλο παίζουν, στην Ευρώπη, οι επενδύσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η σπουδαιότητα και ο ρόλος των τοπικών δημόσιων επενδύσεων, στην ανάπτυξη και την απασχόληση δεν είναι δυνατόν να αγνοηθούν, αυτό είναι το συμπέρασμα διεθνούς συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε, με πρωτοβουλία του Ευρωκοινοβουλίου και του CEMR, την άνοιξη του 2017, στις Βρυξέλες.

Οι τοπικές δημόσιες επενδύσεις λόγω του μεγέθους τους, είναι ευέλικτες, παρουσιάζουν μεγάλο βαθμό απορροφητικότητας, έχουν άμεσα αποτελέσματα στην αύξηση της απασχόλησης και συμβάλλουν στην άμβλυνση των περιφερειακών ανισοτήτων. Οι δαπάνες σε τοπικές υποδομές και υπηρεσίες (π.χ. για τις δημόσιες μεταφορές, την ενέργεια, την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, την κοινωνική συνοχή, την υγειονομική περίθαλψη, τη στέγαση, τη διαχείριση των αποβλήτων, κλπ), έχουν θετικό αντίκτυπο στην οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή. Αυτό όχι μόνο αυξάνει την παραγωγικότητα και την απασχόληση, μακροπρόθεσμα, αλλά παράλληλα, ενισχύει την ελκυστικότητα της περιοχής σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά, την εμπιστοσύνη στο γενικότερο οικονομικό και επενδυτικό κλίμα και συμβάλει σε μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς και χωρικές ασυνέχειες.

Αντίθετα, η πίεση και η μη υποστήριξη στις δημόσιες τοπικές επενδύσεις σημαίνει μείωση των επενδύσεων, δημόσιων και ιδιωτικών, σε μακροπρόθεσμη βάση, η οποία μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες στη βιώσιμη ανάπτυξη.

Στις 15 Σεπτεμβρίου 2017, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε, με επιστολή του Προέδρου Γιούνκερ, την έναρξη του διαλόγου με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, για την προετοιμασία του προγράμματος εργασίας της ΕE.

Η Ευρωπαϊκή ΤΑ, μέσω του CEMR, απαιτεί, στα πλαίσια του προγράμματος εργασίας της ΕΕ, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να αναγνωρίσουν πλήρως το πρόβλημα που προκύπτει από τον ανελαστικό καθορισμό του ελλείμματος και του χρέους. Οι δημόσιες επενδύσεις δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως μεταβλητή προσαρμογής της δημοσιονομικής πολιτικής. Η πτώση των τοπικών επενδύσεων είναι σημαντικό κοινωνικοοικονομικό λάθος για την Ευρώπη. Ειδικά σε περιόδους οικονομικής ύφεσης, θα πρέπει να διατηρηθεί η ικανότητα της ΤΑ να επενδύει σε υποδομές, να στηρίζει την τοπική οικονομία και τη διατήρηση της απασχόλησης, εξασφαλίζοντας παράλληλα τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της Ευρώπης.

Η Ελληνική και Ευρωπαϊκή ΤΑ απαιτεί ο υπολογισμός των δημοσίων επενδύσεων ως προς τα κριτήρια του ελλείμματος και του χρέους, να τροποποιηθεί. Το σιδερένιο χρηματοδοτικό κοστούμι, που επιβάλλεται από τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς, περιορίζει τις τοπικές δημόσιες επενδύσεις. Οι δαπάνες για μακροπρόθεσμες δημόσιες επενδύσεις, που λογιστικοποιούνται, θα πρέπει να καλύπτουν το συνολικό χρόνο λειτουργίας της επένδυσης και όχι μόνο κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους. Η εφαρμογή αυτής της πολιτικής θα προκαλέσει προφανή οφέλη στην οικονομία της χώρας μας και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, όπως:

  • θα δώσει καταρχήν τη δυνατότητα αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους,
  • θα ξεμπλοκάρει το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) και θα το καταστήσει και θεσμικά, άξονα διαρθρωτικής και μεταρρυθμιστικής πολιτικής,
  • θα προσδώσει νέα ώθηση στη χρηματοδότηση των τοπικών δημόσιων επενδύσεων, με αποτέλεσμα οι δήμοι να μπορούν να διεκδικήσουν ΣΑΤΑ στα επίπεδα του 2009 και παράλληλα να συγκροτήσουν ένα Τοπικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα, το οποίο θα καλύψει τις ανάγκες στις υποδομές που έχουν δημιουργηθεί όλα αυτά τα χρόνια της ύφεσης.

 

 

ΣΤ2. ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Η πρωτοβάθμια ΤΑ έχει υποστεί τις μεγαλύτερες μειώσεις, λόγω της δημοσιονομικής προσαρμογής, από οποιονδήποτε άλλον φορέα της Γενικής Κυβέρνησης.

  • Από το 2009 μέχρι το 2016 οι κρατικές επιχορηγήσεις προς τους δήμους (ΚΑΠ) μειώθηκαν κατά 60%, περίπου.
  • Το 2017 περικόπηκαν επιπλέον άνω των 214 εκατ. € από την μη απόδοση των παρακρατηθέντων πόρων
  • Ειδικά η ΣΑΤΑ από 107 εκ. € το 2009 περιορίστηκε σε 180 εκ. € το 2017, με αποτέλεσμα όχι μόνο να μην προκαλούνται τοπικές επενδύσεις αλλά να υπάρχει άμεσος κίνδυνος απαξίωσης αναπτυξιακών, κοινωνικών και πολεοδομικών υποδομών.
  • Σημαντικοί πόροι της Αυτοδιοίκησης έχουν μεταφερθεί τα τελευταία χρόνια στην Κεντρική Κυβέρνηση (τέλη χρήσης βοσκότοπων, φόρος ζύθου, πετρελαιοειδή, τέλη παραχωρησιούχων δημοσίου, κλπ).
  • Δεν αποδίδονται στους Ο.Τ.Α., παρά τις αντίθετες αποφάσεις του ΣτΕ, τα έσοδα που τους αναλογούν από το «Πράσινο Ταμείο», με τα οποία έπρεπε να χρηματοδοτούνται έργα αποκατάστασης του περιβαλλοντικού ισοζυγίου.
  • Τέλος, στον Κρατικό Προϋπολογισμό 2018, που κατετέθη στις 21/11/17 στη Βουλή, οι προβλέψεις για την Τοπική Αυτοδιοίκηση έχουν ως εξής:
  1. Η πορεία των ΚΑΠ

 

Σε εκατ. €

Κρατικός Προϋπολογισμός 2017 Κρατικός Προϋπολογισμός 2018
Εκτιμήσεις Προβλέψεις Εκτιμήσεις Προβλέψεις
2016 2017 2017 2018
2.567 2.347 2.333 2.441

Στον Κρατικό Προϋπολογισμό (ΚΠ) 2018 εκτιμάται ότι οι ΚΑΠ του 2017 θα παρουσιάσουν μείωση 14 εκατ. €, σε σχέση με την πρόβλεψη του Κρατικού Προϋπολογισμού 2017. Αυτό οφείλεται κυρίως στη μη απόδοση της συνολικής προβλεφθείσας ειδικής επιχορήγησης.

Οι προβλεπόμενοι ΚΑΠ για το 2018 είναι κατά 4,63% μεγαλύτεροι από τις εκτιμήσεις υλοποίησης του 2017, 4,01% μεγαλύτεροι από τις προβλέψεις του ΚΠ 2017 και 5,16% μικρότεροι από το 2016.

Η διαφορά μεταξύ 2016-2018 οφείλεται κατά κύριο λόγο στην μη απόδοση της νέας γενιάς παρακρατηθέντων.

Για τους ΚΑΠ των Περιφερειών προβλέπεται το 2017-2018 αύξηση 10% ενώ η συνολική αύξηση της διετίας 2016- 2018 είναι 15%.

  1. Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2018-2021 και Τοπική Αυτοδιοίκηση

Όπως είχε ανακοινωθεί στο Προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού 2018 οι προβλέψεις για τους ΚΑΠ της συνολικής ΤΑ, σε σχέση με τα εγγεγραμμένα κονδύλια στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2018-2021, είναι κατά 126 εκατ. € μικρότερες.

  1. Πλεονάσματα και Τοπική Αυτοδιοίκηση

Για ακόμη μία φορά και το 2018, η Τ.Α. καλείται να εμφανίσει τεράστια πλεονάσματα, ύψους 342 εκατ. €. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ οι ΚΑΠ σε σχέση με τις προβλέψεις του ΜΠΔΣ, μειώθηκαν κατά 126 εκατ. € και το κόστος μισθοδοσίας αναμένεται να αυξηθεί κατά 68 εκατ. €, τα αντίστοιχα πλεονάσματα προβλέπεται να μειωθούν μόνο κατά 56 εκατ.€.

Ο μεγάλος «χαμένος» είναι οι δαπάνες για επενδύσεις της ΤΑ που προβλέπεται να μειωθούν κατά 335 εκατ. €. Υπενθυμίζεται ότι σε όλη την Ευρώπη συζητούν για τον αναπτυξιακό ρόλο των τοπικών δημόσιων επενδύσεων και ότι το ζητούμενο στη χώρα μας είναι η ανάκαμψη και ανάπτυξη που δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς επενδύσεις.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2017 παρουσιάστηκε μείωση των πλεονασμάτων, σε σχέση με το ΜΠΔΣ, κατά 29 εκατ. €. Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση του ΚΠ 2018 οφείλεται «κυρίως στα μειωμένα λοιπά έσοδα, στις αυξημένες αμοιβές προσωπικού και τις λοιπές δαπάνες» και όχι στην περικοπή των 214 εκατ. € από τα παρακρατηθέντα.

  1. Η εφαρμογή του Ν. 3852/2010 («Καλλικράτης»)

Σε εκατ. €

Συνολικά έσοδα % Ν. 3852 Έσοδα ΟΤΑ Διαφορά
Φόρος Εισοδήματος 13.137 2.798 1.235 1.563
ΦΠΑ 15.845 1.901 1.000 901
Φόρος Περιουσίας 3.379 382 167 215
ΣΥΝΟΛΟ 5.081 2402 2.679

Στον παραπάνω πίνακα φαίνεται ότι τα ποσά που προβλέπονται στον ΚΠ2018 για τους ΚΑΠ είναι λιγότερο από τα μισά από αυτά που προβλέπει ο Ν. 3852/2010.

Χαρακτηριστικό είναι ότι μόνο τα ΠΟΕ για το έτος 2018, που δεν έχουν ενταχθεί στον παραπάνω πίνακα, είναι:

Έσοδα 2018 από Παρελθόντα Οικονομικά Έτη

Σε εκατ. €

Σύνολο % Ν. 3852
Άμεσοι φόροι ΠΟΕ 1.718 366
Έμμεσοι φόροι ΠΟΕ 851 102
ΣΥΝΟΛΟ 468

Μόνο η ένταξη των εσόδων ΠΟΕ, στο καλάθι των ΚΑΠ, θα προκαλούσε αύξηση 468 εκατ. €

Τέλος επισημαίνεται ότι οι αυξήσεις που προβλέπονται στα συνολικά έσοδα του Φόρου Εισοδήματος, ΦΠΑ και ΕΝΦΙΑ είναι μεγαλύτερες από την προβλεπόμενη αύξηση των ΚΑΠ.

Συμπέρασμα

Ο Κρατικός Προϋπολογισμός 2018, παρά τις οριακές μεταβολές του, δεν μπόρεσε να κινηθεί σε διαφορετικό μήκος κύματος από τους προηγούμενους. Από την άποψη αυτή οι βασικοί στόχοι που έχουν τεθεί από την ΚΕΔΕ παραμένουν σε ισχύ.

Μετά από τα παραπάνω και επειδή οι Δήμοι δεν μπορούν να απορροφήσουν άλλες μειώσεις, απαιτούν:

  • την εφαρμογή του Συντάγματος και του Ν. 3852/2010
  • Ο διάλογος για τη νέα γενιά παρακρατηθέντων να ξεκινήσει και να ολοκληρωθεί σύντομα
  • Να μην υπάρξει καμία περαιτέρω μείωση των ΚΑΠ, ακόμα και από τους «τσεκουρεμένους» πόρους του ΜΠΔΣ
  • Γενναία αύξηση της ΣΑΤΑ
  • «Επαναπατρισμός» όλων των πόρων των δήμων

ΣΤ3. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

  1. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΦΟΡΟΥ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ (ΦΑΠ) ΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ

Προκειμένου να ενισχύσουμε την οικονομική αυτοτέλεια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προτείνουμε τη δημοσιονομική αποκέντρωση με μεταφορά φορολογικών εσόδων, φορολογική ελευθερία, μεταφορά αρμοδιοτήτων και παράλληλα δημιουργία ενός εξισορροπητικού- αναδιανεμητικού μηχανισμού που θα αμβλύνει τις δημοσιονομικές ανισότητες των δήμων της χώρας.

Η δημοσιονομική αποκέντρωση συνδέεται άμεσα με τις προσπάθειες εκσυγχρονισμού του δημοσιονομικού συστήματος αλλά και των αναπτυξιακών προοπτικών της χώρας. Για το λόγο αυτό και κάτω από την πίεση της οικονομικής συγκυρίας, τα τελευταία χρόνια θεσμοθετήθηκαν σε όλες σχεδόν τις χώρες της Ε.Ε φορολογικές μεταρρυθμίσεις που είχαν άμεση σχέση και επηρέαζαν τη δημοσιονομική αποκέντρωση.

Με βάση τη διεθνή εμπειρία πιστεύουμε ότι η μεταφορά της Φορολογίας της Ακίνητης Περιουσίας (ΦΑΠ) στους Δήμους, αποτελεί ένα ουσιαστικό πρώτο βήμα προς την σύγκλιση με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο. Με τον τρόπο αυτό η συγκεκριμένη φορολογία θα αποκτήσει αναπτυξιακή ανταποδοτικότητα, αλλά και λόγω της εγγύτητας, θα υπόκειται στο διαρκή έλεγχο της κοινωνίας των πολιτών.

Η μεταφορά του Φόρου Ακίνητης Περιουσίας στην ΤΑ θα μπορέσει να μειώσει τους φορολογικούς συντελεστές, να επιτύχει καλύτερα οικονομικά αποτελέσματα και κυρίως δικαιότερη κατανομή του φορολογικού βάρους, σε σχέση με το βάρος που δημιουργεί ο ΕΝΦΙΑ.

  1. ΤΟΠΙΚΟ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Οι τοπικές κοινωνικές, οικονομικές και πολεοδομικές υποδομές βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο. Η απουσία κονδυλίων για τη συντήρηση και επισκευή τους έχει δημιουργήσει μία πολύ εύθραυστη κατάσταση. Υπενθυμίζεται ότι οι υποδομές αυτές κόστισαν εκατομμύρια ευρώ στον ελληνικό λαό και αυτή τη στιγμή κινδυνεύουν με άμεση απαξίωση. Ο μεγαλύτερος όμως κίνδυνος που ενυπάρχει είναι ότι, η μη επαρκής συντήρηση και επισκευή τους, προκαλεί εμπόδια στην τοπική ανάπτυξη και ιδιαίτερα στην επιχειρηματικότητα.

Από αυτή την άποψη, είναι αναγκαία η δημιουργία ενός Τοπικού Αναπτυξιακού Προγράμματος, παρόμοιο με το Πρόγραμμα «Θησέας».

Το Τοπικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα θα χρηματοδοτηθεί από:

  • Εθνικούς πόρους (αύξηση της ΣΑΤΑ σύμφωνα με το νόμο 3852/2010, Πράσινο Ταμείο, νέα γενιά παρακρατηθέντων, επαναπατρισμός του φόρου ζύθου, ΠΔΕ)
  • Κοινοτικούς πόρους: ΕΣΠΑ και Ανταγωνιστικά προγράμματα
  • Νέα χρηματοδοτικά εργαλεία όπως αυτά που προσφέρονται από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Η ολοκληρωμένη παρέμβαση επιδιώκει την κινητοποίηση πόρων, τη συνέργεια και τη συνεργασία που θα αποφέρουν πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα και θα συμβάλλουν στην Τοπική Ανάπτυξη και την Κοινωνική Συνοχή.

  1. ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΔΕΣΜΕΥΜΕΝΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ (ΤΠΔ), ΣΕ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

Η οικονομική κρίση έχει δημιουργήσει την ανάγκη εξεύρεσης εναλλακτικών και έξυπνων χρηματοδοτικών λύσεων. Για το λόγο αυτό σε όλη την Ευρώπη ενισχύονται και δημιουργούνται χρηματοπιστωτικά ιδρύματα με κύριο προσανατολισμό την ΤΑ.

Προτείνουμε τη μετεξέλιξη του δεσμευμένου τομέα του σε σύγχρονη δημοτική τράπεζα που θα δικτυωθεί και θα λειτουργεί σε συνεργασία και στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών ομολόγων της.

  1. ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ – ΠΡΑΣΙΝΟ ΤΑΜΕΙΟ

Βασικός στόχος του Πράσινου Ταμείου είναι η βιώσιμη ανάπτυξη η οποία εμπεριέχει την ενεργό περιβαλλοντική προστασία. Η συντριπτική πλειοψηφία των εσόδων του Ταμείου προέρχεται από τους δήμους. Ουσιαστικά δηλαδή οι πράσινοι πόροι έχουν ανταποδοτικό χαρακτήρα.

Προς αυτή την κατεύθυνση πολύ σημαντική είναι η απόφαση της ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας.

ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ:

  • Το ποσό που προέρχεται από τοπικούς πόρους να περάσει στην αποκλειστική διαχείριση της ΤΑ.
  • Το ποσό αυτό να κατευθυνθεί σε πρωτοβουλίες βιώσιμης ανάπτυξης, με έμφαση στη διατήρηση του περιβαλλοντικού ισοζυγίου, σύμφωνα και με την απόφαση του ΣτΕ, καθώς και την κάλυψη αναγκών για έργα περιβαλλοντικής αναβάθμισης αστικών κυρίως περιοχών (πράσινη ΣΑΤΑ).

 

Ζ. Ο ΧΩΡΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Οι Δήμοι ως Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ βαθμού αποτελούν την ουσιαστική θεσμική έκφραση των τοπικών κοινωνιών, στο πλαίσιο του πολιτικού και διοικητικού συστήματος της χώρας. Με την έννοια αυτή, η Τοπική Αυτοδιοίκηση Α’ βαθμού, ως μια οργανική βαθμίδα του Ευρωπαϊκού οικοδομήματος, αναλαμβάνει, στο πλαίσιο των πολιτικών και διοικητικών δομών του κράτους,  καθοριστικό ρόλο στην αναπτυξιακή διαδικασία.

Η επιδιωκόμενη βιώσιμη ανάπτυξη, πρέπει να επιτευχθεί σε όρους οικονομικής σύγκλισης, κοινωνικής συνοχής, προστασίας περιβάλλοντος και αντιμετώπισης των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Για την επίτευξη αυτής της βιώσιμης ανάπτυξης, απαιτείται εξειδίκευση των στρατηγικών στο τοπικό επίπεδο με αντιμετώπιση των τοπικών αδυναμιών και αναγκών και παράλληλη ανάδειξη και αξιοποίηση συγκριτικών πλεονεκτημάτων και ευκαιριών. Αυτή η εξειδικευμένη προσέγγιση της τοπικής ανάπτυξης, θα διασφαλίσει και την ανάπτυξη στο Εθνικό αλλά και στο Ευρωπαϊκό επίπεδο, σε όρους συμπληρωματικότητας και όχι ανταγωνισμού.

Έχει ιδιαίτερη σημασία η διατύπωση Ολοκληρωμένων Στρατηγικών για την Τοπική Βιώσιμη Ανάπτυξη και ο προσδιορισμός της σχέσης των πόλεων με την ανάπτυξη περιαστικών και αγροτικών μικροπεριφερειών, των οποίων αυτές αποτελούν κέντρα.

Οι Ολοκληρωμένες όμως αυτές Στρατηγικές για την Τοπική Βιώσιμη Ανάπτυξη, πρέπει να συντονίζονται και με τον χωρικό σχεδιασμό γιατί :

  • βασική παράμετρος για το χωροταξικό – πολεοδομικό σχεδιασμό για τη βιώσιμη ανάπτυξη, είναι ο αναπτυξιακός προγραμματισμός.
  • βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη αλλά και την προστασία του περιβάλλοντος, είναι ο σχεδιασμός του χώρου, γιατί όλα κάπου στο χώρο συμβαίνουν.

Σε μια χρονική στιγμή, που βρίσκεται σε εξέλιξη η εφαρμογή του ΕΣΠΑ 2014 – 2020 και βασικό ζητούμενο για την ανάπτυξη είναι η προσέλκυση επενδύσεων, θα πρέπει να υπάρχει ένας ολοκληρωμένος Χωρικός Σχεδιασμός.

Για να αναπτυχθεί ο τουρισμός, θα πρέπει να υπάρχει ένα Εθνικό Χωροταξικό Πλαίσιο Τουρισμού. Τόσο το αρχικό πλαίσιο του 2009, όσο και το αναθεωρημένο του 2013, έχουν καταργηθεί με Αποφάσεις του ΣτΕ και οι κατευθύνσεις για τον Τουρισμό, διαμορφώνονται με βάση τα Περιφερειακά Πλαίσια του 2003, γιατί η αναθεώρησή τους, που ξεκίνησε το 2010, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.

Για να υπάρξει τοπική ανάπτυξη θα πρέπει να συγχρονιστούν τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια στο επίπεδο των Δήμων, με τις Περιβαλλοντικές Μελέτες και τα Σχέδια Διαχείρισης των περιοχών NATURA 2000, που καλύπτουν το 1/3 της Χώρας και σε αρκετές περιπτώσεις Δήμων, πάνω από το 50% της έκτασης τους. Οι Περιβαλλοντικές Μελέτες και τα Σχέδια Διαχείρισης των περιοχών NATURA 2000, βρίσκονται σε διαδικασία προκήρυξης από το ΥΠΕΝ, ενώ για τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια των Δήμων, έχουν μεν εκδοθεί οι σχετικές προδιαγραφές, εκκρεμεί όμως η έκδοση των νέων σταθερότυπων για τον Πολεοδομικό Σχεδιασμό (βρίσκονται ακόμη σε ισχύ εκείνα του 2004) καθώς και η έκδοση του νέου Προεδρικού Διατάγματος, για τις Χρήσεις Γης (βρίσκεται ακόμη σε ισχύ το ΠΔ του 1987).

Απαίτηση της ΚΕΔΕ είναι η άμεση έκδοση των εκτελεστικών και εφαρμοστικών διατάξεων για την εκπόνηση των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων και η διασφάλιση χρηματοδότησης για το σύνολο των Δήμων.

Η. ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Ο αναπτυξιακός ρόλος των Δήμων τους δίνει σημαντικές δυνατότητες για να συμβάλλουν αποτελεσματικά στην προώθηση της τοπικής ανάπτυξης, όπως :

  • Τη δυνατότητα υλοποίησης σημαντικών έργων που χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ 2014–2020 και μπορούν να προσφέρουν στην οικονομία και την απασχόληση.
  • Τη δυνατότητα για μικρές επενδύσεις στο τομέα του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής μέσα από πόρους του Πράσινου Ταμείου και της Πράσινης ΣΑΤΑ την οποία διεκδικούμε, δεδομένου ότι την τακτική μας ΣΑΤΑ την «έφαγαν» τα μνημόνια.
  • Τη τεράστια δυναμική στην επανεκκίνηση των τοπικών οικονομιών που μπορούν να προσδώσουν τα έργα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης σε κτίρια, στον οδοφωτισμό και στις εγκαταστάσεις των Δήμων.
  • Την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας των Δήμων, που με κατάλληλη τεχνική προετοιμασία μπορεί να προσελκύσουν τοπικές επενδύσεις και να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας.
  • Την περαιτέρω αξιοποίηση των προγραμμάτων κοινωφελούς εργασίας σε συνδυασμό με παρεμβάσεις στο τομέα του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής και τη σύνδεσή τους με έργα αυτεπιστασίας στις τοπικές υποδομές.
  • Τις Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις (ΟΧΕ) στα πλαίσια και της υλοποίησης των Τοπικών Σχεδίων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΒΑΑ) για τις αστικές περιοχές.
  • Τις δράσεις Τοπικής Ανάπτυξης με Πρωτοβουλία των Τοπικών Κοινοτήτων (ΤΑΠΤΟΚ) και τις δράσεις LEADER στον αγροτικό χώρο και στην ελληνική περιφέρεια.
  • Την αξιοποίηση των ιαματικών πηγών, του ιαματικού τουρισμού και του τουρισμού υγείας μέσα από μικτές πρωτοβουλίες της τοπικής αυτοδιοίκησης με τον ιδιωτικό τομέα.
  • Την αποκεντρωμένη διαχείριση των αστικών στερεών αποβλήτων και την εφαρμογή των Τοπικών Σχεδίων που έχουν εκπονήσει οι Δήμοι, με προσανατολισμό στη διαλογή στην πηγή και την ανακύκλωση.
  • Την αξιοποίηση της πρόσβασης και της χρήσης από τον πολίτη των νέων τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών που αποτελεί όχι μόνον ένα μεγάλο στοίχημα και ένα ισχυρό για την τοπική αυτοδιοίκηση πεδίο, αλλά μπορεί και να συμβάλλει καθοριστικά στην τοπική ανάπτυξη.

Ένα επίκαιρο παράδειγμα για το ρόλο των Δήμων στην τοπική ανάπτυξη και την επιχειρηματικότητα : Η μεγάλη αύξηση του τουριστικού ρεύματος φέτος ανέδειξε το μεγάλο θέμα των τουριστικών υποδομών. Αντί να ενισχυθούν οι πόροι των Δήμων για να βελτιώσουν τις τοπικές υποδομές μειώθηκαν οι σχετικοί πόροι κατά 75% (τέλος παρεπιδημούντων).

Αναγκαία προϋπόθεση για τη διεύρυνση του ρόλου των Δήμων στην Τοπική Ανάπτυξη της χώρας και στην υποστήριξη της επιχειρηματικότητας, είναι η θεσμική αναγνώριση της ουσιαστικής συμμετοχής των Δήμων, των Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων και της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας:

α) στο σχεδιασμό, οργάνωση και εφαρμογή των Προγραμμάτων Περιφερειακής Ανάπτυξης, περιλαμβανομένων και των συγχρηματοδοτούμενων στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2014–2020 και

β) στη χωροθέτηση, τη διοίκηση και τη λειτουργία των επενδύσεων τοπικής κλίμακας με περιφερειακή ή εθνική σημασία (λιμάνια, αεροδρόμια, εμπορευματικοί σταθμοί, επιχειρηματικά πάρκα κλπ), προκειμένου να διασφαλίζονται οι αναγκαίες εξωτερικές οικονομίες και η σύνδεση των επενδύσεων αυτών με τα προγράμματα Τοπικής Ανάπτυξης.

Ειδικότερα όσον αφορά την υποστήριξη των επιχειρήσεων, προτείνουμε τη νομοθετική πρόβλεψη ενός νέου θεσμού προώθησης της Τοπικής Ανάπτυξης: του Τοπικού Συμφώνου Προώθησης της Επιχειρηματικότητας, που θα έχει ως αντικείμενο την προώθηση της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας και δυνητικούς εταίρους τον Δήμο, το Επιμελητήριο και τους Συλλογικούς φορείς των επιχειρήσεων της περιοχής, το Εργατικό Κέντρο, μεγάλες επιχειρήσεις του ιδιωτικού και του κοινωνικού τομέα της οικονομίας.

 

Θ. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Τα ζητήματα του περιβάλλοντος και οι αρμοδιότητες των Δήμων σ’ αυτά αποτελούν διαχρονική παράμετρο που προσδιορίζει και προδιαγράφει μια ανάπτυξη με αειφόρο χαρακτήρα και με ενίσχυση των όρων ποιότητας ζωής στους Δήμους της χώρας.

Με αυτά τα δεδομένα, οι διεκδικήσεις της Αυτοδιοίκησης και οι προτεραιότητες κατά τομέα εστιάζονται στα εξής:

Θ1. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΑ-ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ

Η ΚΕΔΕ εμμένει στην ανάγκη να προσδιορίσει ένα πλαίσιο αρχών και στόχων, με κριτήρια περιβαλλοντικά-τεχνικά-οικονομικά-χωροταξικά έτσι ώστε οι ΟΤΑ Α’Βαθμού να επιλέγουν το κατάλληλο (και αποδεκτό) μοντέλο συλλογής. Με δεδομένο πλέον, το νέο θεσμικό πλαίσιο για τη διαχείριση των ΑΣΑ και την Ανακύκλωση, η Τ.Α. απαιτεί να διασφαλιστεί η επάρκεια των πόρων και η επιτάχυνση των διαδικασιών υλοποίησης των μεγάλων έργων διαχείρισης αλλά και όσων προβλέπονται στα εγκεκριμένα τοπικά σχέδια αποκεντρωμένης διαχείρισης αστικών στερεών αποβλήτων.

Θ2. ΥΔΑΤΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ

Βασικός στόχος είναι η ολοκλήρωση των μεγάλων αντιπλημμυρικών έργων και έργων συλλογής (φράγματα, έργα ανάσχεσης, ταμιευτήρες κτλ) ώστε οι κατάντι περιοχές να προστατεύονται και παράλληλα να εξασφαλιστούν αποθέματα νερού ύδρευσης και άρδευσης για τους ξηρούς καλοκαιρινούς μήνες.

Όσον αφορά στη διαχρονική αδικία της τιμολόγησης των εγκαταστάσεων των Δ.Ε.Υ.Α. από τη ΔΕΗ με το τιμολόγιο γενικής χρήσης που επιβαρύνει τις επιχειρήσεις με υψηλότατο ενεργειακό κόστος πλήττοντας τη βιωσιμότητά τους, η Τ.Α. ζητά από τους συναρμόδιους φορείς (ΚΑΠΕ, Τ.Π.&Δ.) να επισπεύσουν τις απαραίτητες ενέργειες ώστε όχι μόνο να μειωθεί σύντομα το ενεργειακό κόστος των Δ.Ε.Υ.Α., αλλά να αποκτήσουν και την προοπτική παραγωγής εσόδων απαραίτητων για τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς τους.

Θ3. ΥΓΡΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ

Θεωρείται αναγκαίο από τους Δήμους και τις ΔΕΥΑ πέραν των έργων ανάσχεσης και δημιουργίας ταμιευτήρων ν΄αξιοποιηθούν οι πλέον σύγχρονες τεχνολογίες και οι πόροι του ΕΣΠΑ 2014-2020 ώστε να εξασφαλιστεί η ανάκτηση και επαναχρησιμοποίηση του νερού από τη τριτοβάθμια επεξεργασία λυμάτων για πότισμα κήπων, κοινόχρηστων χώρων πρασίνου και άρδευσης καλλιεργειών και η υπό όρους υπόγεια διάθεση μη επεξεργασμένων, λυμάτων που μπορεί να δώσει αποτελεσματικές και οικονομικότερες λύσεις.

Η παρακολούθηση και η επιτάχυνση εφαρμογής του προγράμματος κάλυψης με δίκτυα και μονάδες επεξεργασίας λυμάτων στους οικισμούς Γ’ προτεραιότητας στη βάση της Προγραμματικής Σύμβασης ΥΠΕΣ-ΥΠΕΝ-ΥΠΟΙΚ.ΑΝ-ΚΕΔΕ-ΕΝΠΕ-ΕΔΕΥΑ, και την επιτάχυνση εφαρμογής του Ειδικού Επιχειρησιακού Σχεδίου. Οι προβλεπόμενες ρυθμίσεις να μην έχουν οριζόντιο χαρακτήρα και εφαρμογή, με δεδομένο ότι στη χώρα μας έχουμε μεγάλες αποκλίσεις και ιδιαιτερότητες μεταξύ Δήμων, λόγω της νησιωτικότητας και της ορεινότητας.

Τη θέσπιση ενός ευέλικτου θεσμικού και αποφασιστικού πλαισίου για την αδειοδότηση, τη χρηματοδότηση και την παρακολούθηση λειτουργίας των μικρών εγκαταστάσεων διαχείρισης υγρών αποβλήτων σε μικρούς οικισμούς Ι.Π. ‹ 2.000 κατοίκων ως νέα κατηγορία Δ’προτεραιότητας.

Την εκπόνηση από κάθε Δήμο ενός ολοκληρωμένου Σχεδίου Διαχείρισης Υγρών Αποβλήτων με ιεραρχημένες προτεραιότητες, προσδιορισμένες λύσεις κοστολόγησής τους και παράλληλη διασφάλιση όρων εφαρμογής και χρηματοδοτικών πόρων από τη Πολιτεία.

Θ4. ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

Θεωρείται αναγκαία η προτυποποίηση σχεδιασμού και ωρίμανση των έργων παρεμβάσεων αντιμετώπισης ή μείωσης των επιπτώσεων φαινομένων που οφείλονται στη κλιματική αλλαγή διαφοροποιημένα με κριτήρια χωρικά, γεωμορφολογικά, πληθυσμιακά και κλιματολογικά.

Έχουμε προτείνει να ζητάμε να γίνει υποχρεωτική η χρήση ψυχρών υλικών σε έργα και παρεμβάσεις στο δημόσιο ανοιχτό χώρο στις αστικές περιοχές για τη μείωση του φαινομένου της θεσμικής νησίδας.

Θεωρείται αναγκαία η θέσπιση ως υποχρετικού του βιοκλιματικού σχεδιασμού και η αξιολόγηση της εφαρμογής του σε οικισμούς που εντάσσονται ή δημιουργούνται στα πλαίσια της επέκτασης των σχεδίων πόλεων.

Θ5. ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Η αποτίμηση των έργων και δράσεων ενεργειακής αναβάθμισης των εγκαταστάσεων και λειτουργιών των Δήμων που σήμερα εστιάζεται στα έργα ενεργειακής αναβάθμισης του δικτύου οδοφωτισμού.

Με την εφαρμογή του νέου ΚΕΝΑΚ, να δούμε την ενεργειακή ταυτότητα όλων των δημότικών κτιρίων και την επιτάχυνση των προσκλήσεων του ΕΣΠΑ 2014-2020 για τις δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας (ΕΠ ΥΜΕΠΕΡΡΑΑ+ΠΕΠ)

Απαιτείται η οριζόντια τεχνική υποστήριξη των Δήμων για τη ταχύτερη προετοιμασία και ορθολογικότερη αξιοποίηση του θεσμού του VIRTUAL NET METERING.

Το όριο των 500KW εγκαταστημένης ισχύος Φ/Β σταθμού ή άλλης μονάδας ΑΠΕ αν αυξανόταν – χωρίς να παραβλέπονται οι τεχνικοί λόγοι που μπορούν να τη περιορίσουν – θα προσέφερε στους Δήμους τη δυνατότητα της πραγματικής «ενεργειακής αυτάρκειας» αφού θα μπορούσε πράγματι η παραγώμενη ισχύς μέσω ΑΠΕ να έφθανε στο 100% της συμφωνημένης ισχύος κατανάλωσης στα πλαίσια του NET METERING ή του VIRTUAL NET METERIΝG.

Η αξιοποίηση κεφαλαίων της Ε.Ι.Β και του Ε.Ι.F, η άντληση κεφαλαίων μέσω έκδοσης δημοτικών ομολόγων αλλά και των συμπράξεων με συγκεκριμένο πλαίσιο, έλεγχο και όρους υγιούς ανταγωνισμού θα μπορούσε να έχει καταλυτικό ρόλο στην εδραίωση της παρουσίας και της επιτυχίας των Ε.Κοιν.

Η εκπόνηση ενός σχεδίου με τις αναγκαίες θεσμικές και τεχνικές ρυθμίσεις για τη σταδιακή χρήση των ηλεκτρικών αυτοκινήτων από τους Δήμους της χώρας και παράλληλα τη δημιουργία σε κάθε Δήμο Δημόσιων Σταθμών Φόρτισης Ηλεκτρικών αυτοκινήτων.

Ι. ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Σημαντικό ρόλο στην τοπική βιώσιμη ανάπτυξη κατέχει ο πρωτογενής παραγωγικός τομέας, ιδιαίτερα η Αγροτική ανάπτυξη, τόσο λόγω του μεγέθους της συμμετοχής της στις τοπικές αγορές εργασίας όσο λόγω των αναπτυξιακών αποθεμάτων που εμπεριέχει.

Η αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της Ελληνικής αγροτικής παραγωγής θα μπορούσε να συμβάλλει αποφασιστικά στη δημιουργία ενός νέου αναπτυξιακού μοντέλου.

Για το λόγο αυτό το ΔΣ της ΚΕΔΕ με πολλές αποφάσεις του έχει θέσει το θέμα της αγροτικής οικονομίας στο πραγματικό αναπτυξιακό της πλαίσιο.

Στρατηγική επιλογή αποτελεί η αποκέντρωση. Σε όλες τις προηγμένες χώρες του κόσμου τα προβλήματα της αγροτικής ανάπτυξης απαιτούν γρήγορες και αποτελεσματικές λύσεις, που προϋποθέτουν γνώσεις του επιστημονικού αντικείμενου αλλά και των χωρικών ιδιαιτεροτήτων. Για το λόγο αυτό βασική αρχή, επίλυσης των προβλημάτων αυτών, είναι η εγγύτητα.

Προς αυτή την κατεύθυνση, ως βραχυπρόθεσμους στόχους η ΤΑ διεκδικεί:

  1. Επιστροφή του τέλους βοσκής των επιλέξιμων βοσκοτόπων από τις Περιφέρειες στους Δήμους.

Zητούμε την άμεση και χωρίς καθυστερήσεις επιστροφή του μισθώματος των επιλέξιμων βοσκοτόπων στους Δήμους, όπως ίσχυε μέχρι την ψήφιση του Νόμου 4351/2015, τροποποιώντας ανάλογα το άρθρο 7 παρ. 2 του εν λόγω Νόμου, για τους παρακάτω λόγους:

  • Η εκπόνηση και η εφαρμογή των διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης από τις Περιφέρειες απέτυχε αφού μέχρι σήμερα δεν έχουν προχωρήσει όπως θα τα σχέδια αυτά.
  • Τα εν λόγω διαχειριστικά σχέδια βόσκησης μπορούν να χρηματοδοτηθούν και από κονδύλια του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2020 αλλά και πόρους του Ταμείου Γεωργίας Κτηνοτροφίας όπως ρητά αναφέρεται στο άρθρο 5 του Ν. 4351/2015.
  • Οι Δήμοι και όχι οι Περιφέρειες είναι αρμόδιοι για την συντήρηση των ποιμνιοστάσιων εντός των βοσκήσιμων γαιών, την κατασκευή ποτίστρων ζώων, δρόμων αλλά και μικρών ομβροδεξαμενών.
  1. Ένταξη των δημοτικών εκτάσεων στα Διαχειριστικά Σχέδια Βόσκησης (ΔΣΒ) που θα εκπονηθούν από τις Περιφέρειες

Σύμφωνα με τη παρ. 2 του άρθρου 3 του Ν. 4351/2015 «Η βοσκή εντός των βοσκήσιμων γαιών ασκείται επί τη βάση διαχειριστικού σχεδίου βόσκησης της περιοχής» και όπως αναφέρεται στο άρθρο 2, παρ. 3 της παραπάνω απόφασης «Τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα στην κυριότητα των οποίων βρίσκονται βοσκήσιμες γαίες σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 10 του Ν. 3208/2003 όπως ισχύει και τις διατάξεις του Π.Δ. 258/1985 «Δημοτικό και Κοινοτικό Κτηματολόγιο» (ΦΕΚ Α΄ 99) όπως ισχύει, δηλώνουν στην αρμόδια Περιφέρεια την επιθυμία τους οι εκτάσεις αυτές να συμπεριληφθούν στα Δ.Σ.Β. που θα εκπονηθούν, με αίτησή τους το αργότερο εντός τριών (3) μηνών από τη δημοσίευση της παρούσας.»

Για τους παραπάνω λόγους καλούμε όλους τους Δήμους να δηλώσουν άμεσα τις βοσκήσιμες εκτάσεις που βρίσκονται στη δικαιοδοσία τους και οι οποίες ενδεχομένως να έχουν χρησιμοποιηθεί για ενεργοποίηση δικαιωμάτων, για ένταξη στα ΔΣΒ των οικείων Περιφερειών. Σε αντίθετη περίπτωση τα δικαιώματα που ενεργοποιούνταν θα χαθούν και επομένως και οι αντίστοιχες άμεσες ενισχύσεις.

Ζητάμε από  το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων παράταση για την ολοκλήρωση των Διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης.

  1. Παραχώρηση της περιουσίας των ανενεργών Αγροτικών Συνεταιρισμών στους οικείους Δήμους.

Ζητάμε να παραχωρηθούν κατά κυριότητα τα περιουσιακά στοιχεία των Συνεταιρισμών που είναι ανενεργοί και δεν έχουν οφειλές προς τρίτους, στους Δήμους , προκειμένου να χρησιμοποιηθούν προς όφελος των πολιτών – δημοτών  διαφορετικά , λόγο της εγκατάλειψης τους θα καταστραφούν.

  1. Αναμόρφωση του νομικού πλαισίου του ΕΦΚΑ (ΟΓΑ) & ΕΛΓΑ σχετικά με την εργασία ανταποκριτών ΕΦΚΑ (ΟΓΑ) & ΕΛΓΑ στους Δήμους.

Μετά τον Καλλικράτη και τη συνένωση των δήμων, το καθεστώς των ανταποκριτών ΟΓΑ, αν και αναμορφώθηκε, δεν έχει αντιμετωπίσει όλα τα προβλήματα, που δημιουργήθηκαν στους Δήμους από το νομικό του πλαίσιο, το οποίο παραμένει το ίδιο, παρά τη μετεξέλιξη του ως Οργανισμού κύριας ασφάλισης, ο οποίος δεν έχει καμία σχέση με τον ΟΓΑ που ιδρύθηκε το 1961.

Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι, η επικοινωνία και η εξυπηρέτηση των ασφαλισμένων να γίνεται με δυσκολία, δεδομένου ότι οι δημοτικοί υπάλληλοι έχουν επιφορτιστεί με επιπλέον καθήκοντα σε μια περίοδο που οι δήμοι έχουν μεγάλη έλλειψη προσωπικού, ιδιαίτερα με την άσκηση νέων αρμοδιοτήτων που μεταφέρθηκαν με τον Καλλικράτη.

Ιδιαίτερα απαιτούμε :

  • Η αλλαγή του νομικού πλαισίου (να μην προβλέπεται παράλληλη άσκηση καθηκόντων), ώστε να προσαρμοστεί στα σημερινά δεδομένα όσον αφορά την εξυπηρέτηση των ασφαλισμένων του ΕΦΚΑ (ΟΓΑ) ΟΓΑ & ΕΛΓΑ
  • Ο ορισμός ενός τουλάχιστον υπαλλήλου σε κάθε Δήμο με αποκλειστική απασχόληση σε θέματα ΕΦΚΑ (ΟΓΑ) ΟΓΑ & ΕΛΓΑ ο οποίος να αμείβεται  από τους αντίστοιχους φορείς.
  • Η ανάληψη από τον ΕΦΚΑ (ΟΓΑ) ΟΓΑ & ΕΛΓΑ όλων των οικονομικών υποχρεώσεών του και άμεση καταβολή στους Δήμους του αντίστοιχου αντιτίμου λειτουργικών δαπανών
  • Η χορήγηση από τον ΕΦΚΑ (ΟΓΑ) ΟΓΑ & ΕΛΓΑ του απαιτούμενου εξοπλισμού (ηλεκτρονικοί υπολογιστές και προγράμματα, γραφική ύλη κλπ).
  • Η Δημιουργία κοινής ομάδας Εργασίας με εκπροσώπους του ΕΦΚΑ (ΟΓΑ) ΟΓΑ & ΕΛΓΑ της ΠΟΕ- ΟΤΑ και της ΚΕΔΕ, η οποία θα εξετάσει τα προβλήματα που έχουν ανακύψει.
  1. Πρόγραμμα Αγροτικής Οδοποιίας. Ζητούμε την εκχώρηση του προγράμματος 38% που το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων έχει παραχωρήσει στις Περιφέρειες, να μεταφερθεί εξ’ ολοκλήρου στους Δήμους διότι εκεί υλοποιούνται τα σχετικά έργα οδοποιίας στις οριοθετημένες εκτάσεις των Δήμων.

Για τη στήριξη του αγροτικού εισοδήματος διεκδικούμε, επιπλέον των ανωτέρω, δύο άμεσες παρεμβάσεις:

Α) Τροποποίηση των κριτηρίων επιλεξιμότητας της Δράσης 4.2.1 «Μεταποίηση,  εμπορία  ή  και  ανάπτυξη γεωργικών  προϊόντων – ΠΑΑ 2014-2020).

Μετά την πολύμηνη καθυστέρηση στην έγκριση του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020 (Δεκέμβριος 2015) , στις 27 Απριλίου 2017 το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δημοσίευσε την 1η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την υποβολή αιτήσεων στήριξης στο πρόγραμμα στο πρόγραμμα «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2014–2020» Υπομέτρο 4.2: «Στήριξη για επενδύσεις στη μεταποίηση, εμπορία ή και ανάπτυξη γεωργικών προϊόντων» Δράση 4.2.1: «Μεταποίηση, εμπορία ή και ανάπτυξη γεωργικών προϊόντων με τελικό προϊόν εντός του Παραρτήματος Ι της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (γεωργικό προϊόν).

Ένα όμως από τα κριτήρια επιλεξιμότητας της εν λόγω δράσης που θα πρέπει να ικανοποιεί ο επενδυτής προκειμένου να ενταχθεί σε αυτή, αναφέρει ότι γίνονται αποδεκτά αιτήματα μόνο άνω των 600.000 ευρώ.

Κρίνουμε επιτακτική την ανάγκη το κριτήριο αυτό να τροποποιηθεί άμεσα.

Πρότασή μας είναι η μείωσή του στις 200.000 ευρώ, εκεί δηλαδή που ήταν τις τελευταίες δύο προγραμματικές περιόδους, διότι έτσι θα αποφευχθεί η περαιτέρω συρρίκνωση, αποδυνάμωση και το μαράζωμα του μεταποιητικού μας τομέα αλλά και της ελληνικής υπαίθρου, ενώ θα επιτραπεί στις μικρές και μικρομεσαίες εξαγωγικές μας επιχειρήσεις η συνέχιση της ενασχόλησης με την προώθηση – προβολή ανταγωνιστικών ελληνικών αγροτικών προϊόντων σε αγορές της Ε.Ε. αλλά και τρίτων χωρών, χωρίς να στερούνται έτσι πολύτιμους πόρους οι υποψήφιοι επενδυτές.

Β) Εξασφάλιση των επιπρόσθετων κονδυλίων για την συνολική κάλυψη πληρωμών του Μέτρου 13 “Εξισωτική Αποζημίωση” της νέας Προγραμματικής Περιόδου.

Το συνολικό εγκεκριμένο ποσό της εξισωτικής αποζημίωσης (Mέτρο 13) στο νέο ΠΑΑ 2014-2020  ανέρχεται στα 950 εκατ. ευρώ κοινοτικής συμμετοχής. Σύμφωνα με τις πληρωμές του ΟΠΕΚΕΠΕ, φαίνεται ότι μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί  περί τα 336 εκατ. ευρώ μόνο για πληρωμές έτους 2015 και 2016, αφήνοντας διαθέσιμα κονδύλια έτσι για τα υπόλοιπα 7 έτη – όπου και λήγει η περίοδος επιλεξιμότητας της προγραμματικής περιόδου -, το ποσό των μόλις 614 εκατ. Ευρώ.

Επειδή, όπως φαίνεται από τα παραπάνω, θα χρειαστούν επιπρόσθετα κονδύλια για να καλυφθούν ισόποσα και οι πληρωμές των επομένων ετών, πρότασή μας είναι, να εξασφαλιστούν άμεσα τα επιπλέον 360 εκ ευρώ για την κάλυψη των δαπανών της εξισωτικής αποζημίωσης, μέχρι το τέλος της προγραμματικής περιόδου 2020, με μεταφορά πόρων του ΠΑΑ 2014-2020, από μέτρα των οποίων τα κονδύλια δεν έχουν αξιοποιηθεί μέχρι σήμερα, λαμβάνοντας υπόψη και τις καθυστερήσεις που παρατηρούνται στις προκηρύξεις των μέτρων αυτών, ώστε και να μην υπάρξουν αδικίες στους δικαιούχους γεωργούς / κτηνοτρόφους αλλά και να αποφευχθεί ο κίνδυνος επιστροφής αναξιοποίητων κονδυλίων στα ταμεία της Ευρωπαϊκής  Επιτροπής.

 

ΙΑ. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ – ΥΓΕΙΑ – ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ

ΟΙ ΔΗΜΟΙ ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

Η  πρωτοβάθμια Τοπική Αυτοδιοίκηση, ως γνήσιος θεσμικός εκφραστής ενός νέου Κράτους Κοινωνικής αλληλεγγύης και συνοχής έχει αποδείξει έμπρακτα ότι στηρίζει και υλοποιεί  σειρά κοινωνικών προγραμμάτων και δράσεων με κύριους αποδέκτες των πολύτιμων αυτών υπηρεσιών του, το σύνολο σχεδόν του πληθυσμού της χώρας.

Πρέπει δε να επισημάνουμε  ότι οι κοινωνικές δαπάνες , ως προς το ΑΕΠ  της Ελληνικής Γενικής Κυβέρνησης είναι μεγαλύτερες του αντίστοιχου μέσου Ευρωπαϊκού όρου και κυρίως αναλογικά μεγαλύτερες από χώρες με αποτελεσματική κοινωνική πολιτική όπως η Νορβηγία ή η Ισλανδία. 

Πως είναι δυνατόν ο Έλληνας φορολογούμενος να χρηματοδοτεί τις κοινωνικές υπηρεσίες όσο περίπου και υπόλοιποι Ευρωπαίοι πολίτες και να λαμβάνει πενιχρά αποτελέσματα σε σχέση με αυτούς;

Που οφείλεται αυτή η αναποτελεσματικότητα;  Οι λόγοι είναι δύο:

  1. Η χρηματοδότηση των κοινωνικών δαπανών δεν φτάνει στον τελικό χρήστη. Μεγάλο μέρος της «διαχέεται» σε ενδιάμεσους κυβερνητικούς και Μη οργανισμούς.
  2. Οι στόχοι της κοινωνικής πολιτικής επηρεάζονται από εξωγενείς παράγοντες όπως ο εκλογικός κύκλος ή οι πελατειακές σχέσεις.

Πως περιορίζονται, εάν όχι αντιμετωπίζονται, αυτά τα προβλήματα;

Εφαρμόζοντας, όπως σε όλη την Ευρώπη, την αρχή της εγγύτητας.

Ακόμα και στη χώρα μας μπορούμε να αντλήσουμε ανάλογες καλές πρακτικές. Ας αναλογιστούμε πως απογειώθηκε η πολιτική χρηματοδότησης και διαχείρισης του προγράμματος των παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών από τότε που την ανέλαβε η Τοπική Αυτοδιοίκηση.  

Για το λόγο αυτό απαιτούμε:

Το σύνολο της κοινωνικής πολιτικής, με τους αναλογούντες πόρους και το αντίστοιχο προσωπικό , να περάσει στους δήμους.

Η διεθνής εμπειρία και οι διεθνείς μελέτες συνηγορούν σε ένα δεδομένο:

Η αποκέντρωση δεν είναι μόνο αίτημα της ΤΑ, είναι πριν από όλα αναπτυξιακή προϋπόθεση.

Προκειμένου οι Δήμοι να αναλάβουν τη διοίκηση του Τοπικού Κοινωνικού Κράτους, εκτός από τη μεταφορά των συγκροτημένων δομών και των αρμοδιοτήτων θα πρέπει :

Να διασφαλισθεί η διατηρησιμότητα όλων των Κοινωνικών Δομών και Υπηρεσιών από Ευρωπαϊκούς και Εθνικούς πόρους.

  • Με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2014-2020 και με Εθνικούς πόρους να κατασκευασθούν οι νέες τοπικές Κοινωνικές Υποδομές.( Παιδικοί σταθμοί, ΚΔΑΠ, ΚΔΑΠ-ΜΕΑ, Κ.Η.Φ.Η., κ.λ.π.), με δικαιούχους τους Δήμους και τα Νομικά πρόσωπα αυτών.
  • Η εφαρμογή όλων των Κοινωνικών Προγραμμάτων σε τοπικό επίπεδο να υλοποιείται από τον αντίστοιχο Δήμο, ή σε εξαιρετικές περιπτώσεις από διαδημοτική συνεργασία ή σε συνεργασία με άλλους τοπικούς και κοινωνικούς φορείς υπό την αιγίδα του Δήμου.
  • Την διασφάλιση της συγχρηματοδότησης από ευρωπαϊκούς ή εθνικούς πόρους όλων των Κοινωνικών Δομών/ προγραμμάτων της Αυτοδιοίκησης α βαθμού με ταυτόχρονη διασφάλιση απασχόλησης του υφιστάμενου προσωπικού.
  • Να διασφαλισθεί η βιωσιμότητα όλων των Κοινωνικών Δομών και υπηρεσιών από Ευρωπαϊκούς ή και εθνικούς πόρους και μέσα από την ορθολογική αξιοποίηση αυτών.

Όσον αφορά τα θέματα της Πρωτοβάθμιας φροντίδας Υγείας και προαγωγής της Υγείας προτάσεις μας είναι :

  • Η ουσιαστική αποκέντρωση των υπηρεσιών υγείας μέσα από την δημιουργία μονάδων Πρωτοβάθμιας Υγείας σε τοπικό επίπεδο,
  • Η Θεσμοθέτηση της λειτουργίας των Δημοτικών Ιατρείων και Φαρμακείων με την πιστοποίηση τους ως Δομές Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.
  • Η συμβασιοποίηση των Δημοτικών Ιατρείων ως Μονάδες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας με το ασφαλιστικό σύστημα.
  • Η διασφάλιση της λειτουργίας των 76 Κέντρων Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας με την διατήρηση και βελτίωση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου.

Αναφορικά με την συγκρότηση των  Τοπικών Ομάδων Υγείας (Τ.ΟΜ.Υ.), θεωρούμε ότι έπρεπε πρώτα  να έχει υπάρξει  ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας  σε συνδυασμό με την ενίσχυση των ήδη υπαρχόντων δομών Υγείας, ο οποίος θα αμβλύνει τις οποιεσδήποτε δυσλειτουργίες που προκαλούνται από τον πολυκερματισμό και την έλλειψη συντονισμού των δομών αυτών.

Για τα Άτομα με Αναπηρία:

  • Επιβάλλεται να υπάρξει κεντρικός σχεδιασμός από την κυβέρνηση προκειμένου να ληφθεί μέριμνα για τη χρηματοδότηση έργων υποδομής που θα διευκολύνουν την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία,
  • Δημιουργία Κέντρων Αποκατάστασης και Αποθεραπείας.
  • Δημιουργία στεγών αυτόνομης διαβίωσης.
  • Δημιουργία Ειδικού Προγράμματος για τη διαμόρφωση όρων και προϋποθέσεων προσβασιμότητας και κοινωνικής ένταξης των ΑΜΕΑ.

 

ΙΒ. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ / ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Οι Δήμοι, οι  τοπικές κοινωνίες εξακολουθούν να βρίσκονται  μακριά από το σχεδιασμό και την υλοποίηση πολιτικών, που θα απαντούν στα κατά τόπους ζητήματα Απασχόλησης. 

Κρίνουμε αναγκαία την θεσμοθετημένη περιγραφή του ρόλου των Ο.Τ.Α. πρώτου βαθμού, στο «Χάρτη της Απασχόλησης» της Χώρας.

Απαιτούμε θεσμικό, προγραμματικό πλαίσιο, στο οποίο  θα περιγράφεται

σαφώς, η εμπλοκή των Δήμων στην εξειδίκευση πολιτικών απασχόλησης,

ανάλογα με τις  κατά τόπους ανάγκες.  Πιο συγκεκριμένα προτείνουμε την:

  • Λειτουργία Αποκεντρωμένων Υπηρεσιών Απασχόλησης σε κάθε

    Δήμο, που δύναται και επιθυμεί να αναπτύξει.

  • Mεταφορά των Γραφείων του Ο.Α.Ε.Δ. που είναι χωροθετημένα σε τοπικό επίπεδο στους Δήμους.
  • Aπονομή ρόλου Συντονιστού Εταίρου στους Δήμους, σε κάθε πρωτοβουλία που στοχεύει στην αντιμετώπιση των αναγκών απασχόλησης  σε κάθε τόπο, είτε στο πλαίσιο της λειτουργίας των Τοπικών Σχεδίων για την Απασχόληση , είτε στη βάση οποιασδήποτε άλλης προγραμματικής προσέγγισης που θα υπηρετεί αποτελεσματικά την προσπάθεια μας.
  • Σε ότι αφορά τα Προγράμματα Απασχόλησης του ΟΑΕΔ ζητούμε στους δικαιούχους των προγραμμάτων να εντάσσονται όχι μόνο τα Ν.Π.Ι.Δ. που αναπτύσσουν οικονομική δραστηριότητα αλλά και οι Κοινωφελείς Επιχειρήσεις των Ο.Τ.Α. ή και τα Ν.Π.Δ.Δ. αυτών.

Σε κάθε περίπτωση πιστεύουμε ότι η ΚΕΔΕ πρέπει να κληθεί στον Εθνικό Διάλογο για την Απασχόληση με προτάσεις  υλοποιήσιμες και ρεαλιστικές, για τα Τοπικά Σχέδια Απασχόλησης, που συνενούμενα, μπορούν να διαμορφώσουν το Εθνικό Σχέδιο, στη βάση των αναγκών της Χώρας, που τις γνωρίζουμε, καλύτερα απ΄τον καθένα.

 

ΙΒ1. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΦΕΛΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ζητούμε την επίσπευση των διαδικασιών έναρξης των προγραμμάτων με δεδομένους τους μέχρι τώρα αργούς ρυθμούς υλοποίησης του.

 

ΙΒ2. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Προτάσεις μας αποτελούν:

  • H δημιουργία «εργαλειοθήκης» για την καλύτερη διαχείριση και ανάπτυξη της Κοινωνικής Οικονομίας, πρόβλεψη mentoring και training για τις Κοινωνικές Επιχειρήσεις.
  • Ανοιχτά παραμένουν τα ζητήματα που αφορούν στις Δημόσιες Συμβάσεις με τις Κοινωνικές Επιχειρήσεις, στη συμμετοχή των Νομικών Προσώπων των Ο.Τ.Α. στο πλαίσιο της κοινωνικής οικονομίας, και πρωτίστως το κορυφαίο θέμα της άμεσης χρηματοδοτικής ενίσχυσης της Κοινωνικής Οικονομίας, ώστε να αρχίζει να πλησιάζει τα επίπεδα στα οποία κινείται σε άλλες χώρες της Ευρώπης.

 

 

ΙΓ. ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

 

ΙΓ1. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ

 

Οι αρμοδιότητες της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης σε θέματα παιδείας αποτελούσαν τους τελικούς κρίκους μιας διοικητικής συγκεντρωτικής αλυσίδας αποφάσεων και ενεργειών που ξεκινούσε από το Υπουργείο Παιδείας και άλλους κεντρικούς φορείς της δημόσιας διοίκησης (Ο.Σ.Κ.) και μέσω των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, κατέληγαν στις αντίστοιχες υπηρεσίες των Ν.Α., οι οποίες ερχόταν σε επαφή με τους διευθυντές των σχολείων, φορείς της σχολικής κοινότητας, δήμους κ.α.

Η μεταφορά των αρμοδιοτήτων αυτών, μέσω του Νόμου 3852/2010 «Καλλικράτης», δημιούργησε προβλήματα στους Δήμους, οι οποίοι λειτουργούν σε ένα διαφορετικό διοικητικό πλαίσιο. Η άσκησή τους μετέτρεψε τους Δήμους στον τελικό κρίκο μιας διοικητικής αλυσίδας, με σχεδόν κανένα περιθώριο αυτόνομης δράσης.

Την ίδια χρονιά ψηφίστηκε ο Νόμος 3879/2010 περί «Ανάπτυξης της Δια Βίου Μάθησης και λοιπές διατάξεις». Στο πλαίσιο του, ο Δήμος ορίζεται ως θεσμικός φορέας του Εθνικού Δικτύου Δια Βίου Μάθησης. Ως φορέας διοίκησης, έχει την υποχρέωση της εκπόνησης και παρακολούθησης του Τοπικού Προγράμματος Δια Βίου Μάθησης και τη δυνατότητα υλοποίησης προγραμμάτων γενικής εκπαίδευσης ενηλίκων. Η δυνατότητα αυτή επαφίεται στην πολιτική βούληση και την επιχειρησιακή δυνατότητα των Δήμων αν θα την ενεργοποιήσουν ή όχι.

Απαιτείται αναμόρφωση και απλοποίηση της σχετικής νομοθεσίας, που πρέπει να μετεξελιχθεί από συγκεντρωτική σε αποκεντρωτική – αυτοδιοικητική.

 

ΙΓ2. ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ

Η ολοκληρωμένη διοικητική υποστήριξη και λειτουργία των σχολείων είναι κατακερματισμένη μεταξύ Σχολικών Επιτροπών, σχολικών φυλάκων, καθαριστριών που υπάγονται στους Δήμους, αλλά όχι σε ενιαία οργανωτική μονάδα και των λίγων γραμματέων – υπαλλήλων του Υπουργείου Παιδείας που απασχολούνται σε ορισμένα μεγάλα σχολεία.

Προτείνεται η ενιαία υπαγωγή των παραπάνω σε οργανική μονάδα ή νομικό πρόσωπο του Δήμου και η μεταφορά των γραμματέων στους Δήμους, με παράλληλη μεταφορά των σχετικών πόρων.

Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να αναμορφωθεί ριζικά ο τρόπος χρηματοδότησης των καθαριστριών των σχολείων και να καταργηθεί ο γραφειοκρατικός μηχανισμός που λειτουργεί στο ΙΝΕΔΙΒΙΜ.

ΙΓ3. ΔΟΜΕΣ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

Χρειάζεται επανεξέταση των οργάνων που λειτουργούν στους Δήμους και αφορούν την εκπαίδευση: Δημοτικές Επιτροπές Παιδείας και Σχολικές Επιτροπές. Προτείνονται συγχωνεύσεις / ανάληψη ορισμένων αρμοδιοτήτων από το Δημοτικό Συμβούλιο και δημοτικές υπηρεσίες ή περιορισμός τους.Σε ό,τι αφορά τις Δ.Ε.Π. προτείνεται ενιαία Δ.Ε.Π. ανά Δήμο, η οποία θα λειτουργεί ως ενιαίο εισηγητικό όργανο σχεδιασμού και πολιτικής προς το Δημοτικό Συμβούλιο για τις αρμοδιότητες παιδείας.

ΙΓ4. ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΤΕΓΗ

  1. Απαιτείται Πρόγραμμα σχολικής στέγης με τρεις άξονες: Νέα σχολεία (ανάγκες με στατιστική τεκμηρίωση, μείωση μισθωμένων σχολείων), αναβάθμιση υπαρχόντων (Υπουργείο Παιδείας, Κτιριακές Υποδομές Α.Ε.). Απλοποίηση της διαδικασίας αδειοδότησης για νέα σχολεία και κυρίως για επέκταση υπαρχόντων. Η διαδικασία αδειοδότησης αποτελεί αρμοδιότητα των κεντρικών υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας, χωρίς κανένα λόγο των Δήμων και είναι απαράδεκτα χρονοβόρα.
  2. Στο πλαίσιο του επιχειρησιακού προγράμματος του Δήμου πρέπει να περιλαμβάνεται η εκπόνηση πενταετούς προγράμματος για τη λειτουργία των σχολείων, τις επισκευές – συντηρήσεις και την οργάνωση των Ανοικτών Σχολείων Σε πρώτη φάση προτείνεται η εκπόνησή του από τους μεγάλους Δήμους π.χ. άνω των 50.000 κατοίκων (που είναι το 20% του συνολικού αριθμού) ή με βάση τον αριθμό των σχολείων που λειτουργούν.

ΙΓ5. ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΑ

Η δίχρονη υποχρεωτική προσχολική εκπαίδευση δεν είναι δυνατόν να υλοποιηθεί από το Υπουργείο Παιδείας, όχι μόνο λόγω έλλειψης κτιριακών υποδομών, αλλά και διότι αποτελεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο αρμοδιότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Για το λόγο αυτό, προτείνεται η διοικητική μεταφορά των λειτουργούντων νηπιαγωγείων στους δήμους και να θεσμοθετηθεί η συγκρότηση των νέων νηπιαγωγείων από τους Δήμους. Τα νηπιαγωγεία θα λειτουργούν είτε στις υπάρχουσες κρατικές υποδομές, είτε στους παιδικούς σταθμούς είτε με την αξιοποίηση σχολικών κτιρίων που δεν λειτουργούν.

Επειδή η εν λόγω διοικητική μεταρρύθμιση, κατά την άποψη ορισμένων, προσκρούει στις συνταγματικές προβλέψεις, η ΚΕΔΕ θα περιλάβει την εν λόγω διοικητική μεταρρύθμιση στις προτάσεις της για την αλλαγή του Συντέγματος.

Το Υπουργείο Παιδείας θα καλύπτει το λειτουργικό κόστος και η ΚΤ.ΥΠ. το κόστος εξοπλισμού και παιδαγωγικού υλικού. Τα δημοτικά νηπιαγωγεία θα τελούν υπό την εποπτεία των Διευθύνσεων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και θα υποστηρίζονται από τους συμβούλους προσχολικής αγωγής

ΙΓ6. ΑΝΟΙΚΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

Προτείνεται η χρήση της δομής και των χώρων του σχολείου σε συνεργασία με την τοπική κοινότητα κατά τις απογευματινές ώρες – Ανοικτά Σχολεία – να αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα των Δήμων, σε συνεργασία με τον Διευθυντή του Σχολείου (χωρίς εμπλοκή κεντρικής / περιφερειακών υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας).

ΙΓ7. ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ

Το οργανωτικό μοντέλο που εφαρμόστηκε στο ΕΣΠΑ 2007-13 αποδείχθηκε αναποτελεσματικό και πολυέξοδο. Το νέο πρόγραμμα που έχει ενταχθεί στο ΕΣΠΑ 2014 – 2020 έχει καθυστερήσει σημαντικά την έναρξή του. Προτείνεται η χρηματοδότηση μονάδων δια βίου μάθησης στους μεγάλους Δήμους άνω των 50.000 κατοίκων (το 20% των δήμων), με την υποχρέωση να εκπονήσουν τοπικό πρόγραμμα δια βίου μάθησης (προβλέπεται στη νομοθεσία). Για τους μικρούς και μεσαίους δήμους προτείνεται η χρηματοδότηση γραφείων δια βίου μάθησης στις Π.Ε.Δ.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *